عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ١٤٢ - ١-١ فتواى جهاد سيد محمد كاظم يزدى در جنگ جهانى اوّل
صدور فتاواى جهادى فراوان در طول ساليان متمادى پژوهشگران را برانگيخت تا با گردآورى آنها، آثار مستقلى را تدوين كنند و در اختيار مشتاقان قرار دهند. [١]
بيشترين فتاواى جهادى مراجع بزرگ شيعه مربوط به آيات عظام سيد محمدكاظم طباطبايى يزدى، آخوند خراسانى، ميرزاحسن شيرازى، ميرزا محمد تقى شيرازى، شيخالشريعه اصفهانى، سيّد ابوالحسن اصفهانى، سيّد مصطفى كاشانى، ميرزاى قمى و شيخ جعفر كاشفالغطا است كه در اين جا به بررسى برخى از آنها مىپردازيم:
١-١. فتواى جهاد سيد محمد كاظم يزدى در جنگ جهانى اوّل
در آستانه جنگ جهانى اوّل، برخى از سرزمينهاى اسلامى مورد هجوم استعمار قرار گرفت. در همين زمان ايتاليا به ليبى حمله كرد، روسيه تبريز را اشغال نمود و نيروهاى انگليس جنوب ايران را عرصه تاخت و تاز خود قرار دادند. از اينرو، مرجع تقليد آن عصر يعنى آيةاللّه سيد محمد كاظم طباطبايى يزدى در سال ١٣٢٩ قمرى/١٩١١ ميلادى فتوايى مبتنى بر جهاد با استعمار در همۀ سرزمينهاى اسلامى صادر كرد:
در اين ايّام كه دُوَل اروپايى مانند ايتاليا به طرابلس غرب [ليبى] حمله نموده و از طرفى روسها شمال ايران را با قواى خود اشغال كردهاند و انگليسىها نيز نيروهاى خود را در جنوب ايران پياده كردهاند و اسلام را در معرض خطر
[١] . براى آگاهى بيشتر از رسالهها و فتاواى جهادى علماى شيعه ر. ك: الذريعه الى تصانيف الشيعه، شيخ آقا بزرگ تهرانى؛ جهاديه، ميرزا بزرگ قائم مقام؛ جهاديه، فتاوى جهاديه علما و مراجع عظام در جنگ جهانى اوّل، به كوشش كاووسى و صالحى؛ رسايل و فتاواى جهادى، محمد حسن رجبى.