عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ١٢٤ - ١-٢ جهاد سازندگى
در اين گزارش آمارى ملاحظه مىشود كه حوزۀ تلاشهاى جهاد سازندگى شامل تلاشهاى نيروهاى تخصصى و فنى، كشاورزان و روستائيان و كارگران مىشود. اين نشان مىدهد كه اين نهاد مجراى طبيعى و خوبى براى هماهنگى نيروهاى مختلف بوده است؛ ضمن اين كه اين تنوع فعاليّت و دقت در ثبت تلاشها نشان دهندۀ نهادى فعال و منسجم با مديرانى كارآمد و دقيق مىباشد. اين لياقت و توانايى وقتى در خطوط مقدم و عملياتها نيز ظاهر مىشد، بسيار چشمگير و مؤثر بوده است.
فعّاليّت جهاد سازندگى در عملياتها شامل پلسازى، جادهسازى، خاكريز زنى، ايجاد استحكامات و سنگرسازى و. . . بوده و تلاشگران خطوط مقدم به «سنگرسازان بىسنگر» لقب يافته بودند. فرمانده قرارگاه مهندسى جنگ جهاد سازندگى از عمليّات كربلاى ٥ چنين گزارش مىدهد:
ابتدا تصور اين كه بتوان در ساعات اوليۀ عمليات، امكانات و ماشينآلات را وارد منطقه تسخيرشده كرد مشكل بود، ولى با فعاليّت چشمگير مهندسى، حدود سه ساعت پس از عمليات با بىسيم اطلاع دادند كه اولين دستگاههاى زرهى و امكانات پشتيبانى وارد پنجضلعى شد و اين خبر روحيۀ عجيبى در ميان بچهها و فرماندهان ايجاد كرد. . . از همان ساعت اول وارد شدن به منطقۀ پنجضلعى، كار مهندسى در اين منطقه آغاز شد. احداث خاكريزها براى استقرار نيروها و امكانات پشتيبانى با توجه به فشار دشمن از جمله كارهايى بود كه بچههاى جهاد در اين محور انجام دادند و با باز شدن كليدِ اين منطقه، ادامۀ عمليات به خوبى انجام گرفت. . . هرجا كه بهوسيله نيروهاى زرهى فتح مىشد، مهندسى سريعاً شروع به احداث خاكريز و جاده و پر كردن كانالهاى بزرگى كه دشمن در چند رده ايجاد كرده بود، مىكرد و اين در حالى بود كه