عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ١٥٧ - ٢-٢ انقلاب اسلامى عراق
اينكه «مسلمانان حق ندارند غيرمسلمان را براى حكومت خود انتخاب كنند» ، [١]زمينههاى انقلاب مردمى و اسلامى عراق را فراهم آورد.
در اين انقلاب، نقش ميرزا محمد تقى شيرازى و شيخالشريعۀ اصفهانى در رهبرى انقلاب و مجاهدات علمايى مانند سيد ابوالقاسم كاشانى و ميرزا حسين نائينى در به ثمر رسيدن تلاشهاى مردمى غيرقابل انكار است.
به دنبال اين فتوا، تظاهرات دامنهدارى در شهرهاى كربلا و حلّه كه مقرّ حكومت ويلسون انگليسى بود، درگرفت كه با دخالت نيروهاى بيگانه و سركوب مردم همراه شد. در نتيجه مسلّم شد كه بايد انگليسىها را با مبارزه مسلّحانه از عراق بيرون راند. آيةاللّه كاشانى با بهرهگيرى از اين موقعيت بهعنوان نمايندۀ رهبر انقلاب، رؤساى عشاير و سران عرب را براى اتّخاذ تصميم در بارۀ جنگ مسلحانه به منزل خود فراخواند. آنان جملگى رأى به قيام مسلحانه دادند و پنج نفر بهعنوان نماينده نزد رهبرى انقلاب رفتند و چون بر اين تصميم اصرار داشتند، ميرزاى شيرازى نيز نظر آنان را پذيرفت. [٢]
آنگاه آيةاللّه كاشانى عشاير ساكن منطقه رُميثه را تشويق به جنگ كرد. رئيس اين قبيله به دليل حمايت از نظر كاشانى به وسيله عناصر پايگاه انگليس دستگير شده بود. از اين رو، افراد مسلّح قبيله به اين پايگاه حمله كردند و رهبر خود را آزاد نمودند. اين اولين برخورد مسلّحانه در انقلاب عراق بود. با شروع جنگ نابرابر بين مردم رميثه و انگليسىها، كاشانى ميرزاى شيرازى را متقاعد به صدور فتواى جهاد كرد و طبق اين فتوا مردم عراق مكلّف شدند تا در صورت نرسيدن به اهدافشان از راه مسالمتآميز، به جنگ مسلحانه بپردازند. [٣]
[١] . نهضت روحانيون ايران، ج ٢-١، ص ١٧٥.
[٢] . نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى ١٩٢٠ عراق، ص ٥١-٥٢.
[٣] . همان، ص ٥٥-٥٧.