عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5)

جلد پنجم (وحدت مردمى-حضور روحانيت)

بخش اول وحدت مردمى

فصل اوّل كليات

1 مفهوم وحدت مردمى

2 اهميت و ضرورت وحدت مردمى

3 آثار وحدت مردمى

1-3 پيروزى انقلاب اسلامى

2-3 استقلال

3-3 عنايت الهى

4-3 پيروزى در جنگ تحميلى

فصل دوم عوامل مؤثر بر وحدت مردمى

1 دين اسلام

2 دفاع از دستاوردهاى انقلاب اسلامى

3 رهبرى امام خمينى (ره)

4 علاقه به وطن و ميهن اسلامى

فصل سوم بسيج اقشار مختلف مردم

1-1 فعاليتهاى زنان در پشت جبهه

2-1 حضور زنان در ميدانهاى نبرد

2 دانشگاهيان و دانشجويان

1-2 نقش دانشگاهيان و دانشجويان در پشت جبهه

2-2 حضور دانشگاهيان و دانشجويان در جبهه

3 حوزويان و طلاب

4 فرهنگيان و دانشآموزان

5 اقوام، مذاهب و اقليّتها

6 كارگران

فصل چهارم نيروهاى نظامى و نهادهاى انقلابى

1 نيروهاى نظامى

1-1 ارتش

2-1 سپاه و بسيج

2 نهادهاى انقلابى

1-2 جهاد سازندگى

2-2 ساير نهادها

بخش دوم حضور روحانيّت

فصل اول پيشينه جهادى روحانيت

1 صدور فتوا

1-1 فتواى جهاد سيد محمد كاظم يزدى در جنگ جهانى اوّل

2-1 فتواى ميرزا حسن شيرازى در تحريم تنباكو

3-1 فتاواى ميرزا محمد تقى شيرازى در عراق

4-1 فتواى ميرزاى قمى در اجازه به فتحعليشاه

5-1 فتواى كاشفالغطا در جنگ ايران و روس

6-1 فتواى ميرزا مسيح مجتهد عليه روسيه در ايران

2 حضور در جبهههاى جنگ

1-2 جنگ جهانى اوّل

2-2 انقلاب اسلامى عراق

3-2 هجوم وهّابىها به عراق

4-2 سلطۀ فرانسه بر لبنان

3 پشتيبانى مالى از جهادگران

1-3 كمكهاى ميرزاى شيرازى به جهادگران در مقابل انگليس

2-3 كمكهاى ميرزاى قمى به مجاهدان ايرانى در جنگ با روس

3-3 كمكهاى كاشفالغطا به مجاهدان ايرانى در نبرد با روس

فصل دوم حضور مقام معظم رهبرى

1 موقعيت جبههها

2 بنىصدر، ضعفها و خيانتها

3 اوّلين حضور

4 جنگهاى نامنظم

5 جبهۀ غرب

6 حصر آبادان و عمليات ثامنالائمه

7 آزادسازى سوسنگرد

1-7 وضعيت شهر

2-7 كارشكنى بنىصدر

3-7 استمداد از امام امّت

8 سقوط خرمشهر

1-8 وضعيت شهر

2-8 بىاعتنايى بنىصدر

9 سال آخر جنگ

10 ويژگىهاى حضور

1-10 پوشيدن لباس رزم

2-10 سادگى حضور

3-10 اطاعت از فرمان امام در جنگ

4-10 برخورد با تخلّفات

11 حفظ دستاوردهاى دفاع مقدس

فصل سوم حضور عالمان دين

1 آيةاللّه هاشمى رفسنجانى

1-1 نمايندگى امام در شوراى عالى دفاع

2-1 فرماندهى عالى جنگ

3-1 جانشينى فرمانده كل قوا

4-1 مشاركت در پذيرش قطعنامه

5-1 مكاتبه با رئيسجمهور عراق

6-1 دريافت نشان فتح

2 آيةاللّه العظمى بهاءالدينى

3 آيةاللّه ميرزا جواد آقا تهرانى

4 شهيد آيةاللّه دكتر بهشتى

5 شهيد آيةاللّه سيد اسداللّه مدنى

6 شهيد آيةاللّه عطاءاللّه اشرفى اصفهانى

7 شهيد حجةالاسلام والمسلمين شاهآبادى

8 آيةاللّه قاضى دزفولى

فصل چهارم جلوههاى حضور

1 تأكيد بر مشروع بودن دفاع مقدس

2 تشويق مردم به حضور در جبهه

3 تأثير بر فرماندهان جنگ

4 شوق جهاد و عشق به جبهه

5 تلطيف فضاى رزم با معنويت

1-5 تقويت ايمان به خدا

2-5 ترويج ارزشهاى اخلاقى

3-5 توسّل به اهلبيت (ع)

4-5 پاسخ به مسائل شرعى

6 آفرينش حماسهها

1-6 فعاليّتهاى رزمى

2-6 تقويت روحيه رزمى

3-6 شجاعت

4-6 شهادتطلبى

5-6 ايثار

منابع و مآخذ

الف-كتابها

ب-نشريات و منابع منتشر نشده

عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ١١٦ - ٢-١ سپاه و بسيج

١-٢-١. سپاه و سازماندهى اقشار مختلف

نقش سپاه در سازمان دادن اقشار مختلف و متّحد كردن همۀ طبقات در قالب بسيج، از وظايف سنگين سپاه در طول جنگ تحميلى بود. به گفتۀ آيةاللّه هاشمى رفسنجانى، سپاه مادرِ بسيج است:

بسيج يك نهادى است كه نه تنها خرج عمده‌اى از نظام نمى‌گيرد، بلكه خرج عمده‌اى را از دوش نظام برمى‌دارد. . . . از لحاظ امنيّت داخلى، پايگاه‌هاى بسيج خيلى مايۀ اعتماد و اطمينان مردم است. . . . نقطۀ قوت ما در ميدان جنگ، نيروى بسيجى است. . . البته سپاه مادرِ بسيج است و ما بسيج را از سپاه داريم. بسيج نمى‌توانست همين جورى در خلأ به وجود بيايد، سپاه جلو افتاد. سپاه، خود، يك نوع بسيجى است منتهى رسمى‌تر، اينها مادرند، معلّمند، مربى‌اند، كادرند، به كار گيرنده‌اند و. . . . [١]

سردار افشار، رئيس‌وقت ستاد مركزى سپاه، در بارۀ آموزش مردمى و استقبال آحاد جامعه در قالب بسيج در دوران دفاع مقدس مى‌گويد:

ما در آموزش نيروهاى مردمى شايد قدم‌هاى اول را در تشكيل ارتش ٢٠ ميليونى برداشته‌ايم، [٢]تعداد بسيار زيادى نيرو هستند كه در مقابل درب پادگان‌هاى آموزشى مانده‌اند و به علت نبودن جا و نبودن امكانات آموزشى ما قادر به آموزش دادن آن‌ها نيستيم. [٣]

[١] . جمهورى اسلامى،٨/٩/٦٦، ص ٧.
[٢] . در بعضى زمينه‌هاى تخصصى، گاه برادران ارتشى نيز در آموزش نيروهاى مردمى همكارى‌مى‌كردند. براى مثال، فرمانده مركز تفنگداران دريايى ارتش در اين‌باره مى‌گويد: «در مورد آموزش اعزام مربّى و وسايل كمك آموزشى به برادران سپاه در جهت آموزش داوطلبان بسيجى، اين مركز همكارى بسيار نزديك با آن نهاد داشته و همچنين چندين دوره آموزش از برادران بسيج به‌وسيله مربيان اين مركز آموزش داده شد» . (صف، ش ٩١، تيرماه ٦٦، ص ٢٣) .
[٣] . اميد انقلاب، ش ٧٩، ارديبهشت ٦٣، ص ٢٣.