عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ١٥٣ - ١-٢ جنگ جهانى اوّل
مرجع تقليد وقت، آيةاللّه سيد محمد كاظم يزدى به علّت پيرى نمىتوانست در نبرد شركت كند. از اين رو، فرزند بزرگ خود، سيد محمّد را كه از فضلاى حوزه نجف بود، راهى جبهه كرد. وى پس از ماهها مبارزه در يكى از جبههها به شهادت رسيد.
گرچه آيةاللّه محمد كاظم يزدى در ميدان جنگ حضور نداشت، امّا ارتباط مستمر و كارآمد ايشان با جبهه موجب شد تا در مقاطع حسّاسى كه رزمندگان با موانعى روبه رو مىشدند، نظر و فتواى ايشان گرهگشا باشد. براى نمونه، هنگام حركت مبارزان به دهانۀ فاو، شيخ خزعل، حاكم خوزستان مانع حركت و عبور رزمندگان از منطقه تحت حكومت خود و حمله به نيروهاى انگليسى شد. در اينجا نيز فتواى ايشان مبنى بر اين كه «سد را بشكنيد و موانع ايجاد شده بر سر راه را كنار بزنيد» ، مؤثر واقع شد و با يورش رزمندگان، نيروهاى شيخ خزعل متلاشى شدند و مانع برطرف گرديد. [١]
نام مجتهدان بزرگ ديگرى كه هم فتواى جهاد دادند و هم در جبهه نبرد حضور يافتند، در تاريخ مبارزات ملت عراق مىدرخشد. آيات سيد مصطفى كاشانى و فرزندش سيد ابوالقاسم، شيخالشريعه اصفهانى، على داماد، سيد محمد تقى خوانسارى، شيخ مهدى خالصى و فرزندش شيخ محمد، مهدى حيدرى، سيد محسن حكيم و سعيد حبوبى از جملۀ اين مجتهدان بودند. [٢]
لشكر مجاهدان مسلمان عراق به رهبرى علماى شيعه در سه منطقه مستقر بودند: قلب لشكر با ٤٠ هزار نيرو در منطقه «قرنه» به فرماندهى سيد مصطفى كاشانى، شيخ الشريعة اصفهانى و مهدى حيدرى؛ جناح راست در منطقه
[١] . شهداى روحانيّت شيعه در يكصد سال اخير، على ربانى خلخالى، ص ١٤٢.
[٢] . نهضت روحانيون ايران، على دوانى، ج ٢-١، ص ١٧٣.