عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج5) - منصورنژاد، محمد؛ شيخيان، على - الصفحة ٢٠٤ - ٢-١ فرماندهى عالى جنگ

از آن‌جا كه بسيارى از حوادث و مسائل جنگ هنوز در زمرۀ اسناد محرمانه غير قابل انتشار است، اطلاعات چندانى در بارۀ فرماندهى آية اللّه هاشمى در دست نيست و ما به‌ناچار براى پى بردن به برخى از ابعاد فرماندهى ايشان، برگ‌هايى را از لابلاى خاطرات برگزيديم تا به‌طور نسبى به اين موضوع پرداخته باشيم.

١-٢-١. تدابير فرماندهى

آيةاللّه هاشمى رفسنجانى نحوۀ فرماندهى خود را درعمليات‌هاى مختلف اين‌گونه تبيين مى‌كند:

عمليات‌هاى كوچك و بزرگ در تاريخ جنگ ما شناسنامه‌هاى منظمى دارند. يعنى اوّل نيروهاى عملياتى به من كه فرمانده بودم، طرح عمليات مى‌دادند. در قرارگاه بررسى دقيق نظامى مى‌كرديم، حتى با فرماندهان گردان‌ها كه بايد در ميدان مى‌جنگيدند شخصاً مذاكره مى‌كردم. آن‌ها نقطۀ عمليات و تاكتيك‌ها را به من مى‌گفتند. مى‌خواستيم آن‌ها بدانند كه با فرماندهى ارشد جنگ ارتباط دارند. خودم هم مى‌خواستم از آمادگى و توان نيروها مطمئن باشم. پس از عمليات، هر شب مى‌نشستيم و آنچه را كه مى‌گذشت بررسى مى‌كرديم؛ اگر تجديدنظر لازم داشت، انجام مى‌داديم، تعداد شهداى خودمان و تعداد اسرايى كه گرفته بوديم و ساير جزئيات را بررسى مى‌كرديم. [١]

نمونه‌اى از تدابير فرماندهى آية اللّه هاشمى عمليات خيبر است كه گوياى نقش بارز ايشان در تصميم‌گيرى كلان، حضور مؤثر در جزئيات كار، باز كردن گره‌هاى كور، برداشتن موانع اجرا، پشتيبانى يگان‌هاى رزم، هماهنگ كردن سپاه