ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٥ - پيام ها و برداشت ها
٢. القاى افكار پوچ، توهمات خيالى و افكار معصيت و گناه، يكى از ترفندهاى شيطان است. كسانى كه ايمان در وجود آنها به درجه يقين نرسيده است، شيطان از خلأ ايمانى آنها سوء استفاده مىكند و افكار انحرافى و گناه را به ذهن آنها پرتاب مىكند و هرچند بدون دليل است امّا اين افكار مؤثر واقع مىشود. شيطان تنها از انسانهاى مخلص مأيوس است،[١] امّا نسبت به توده انسانها گفته است: «از بندگان خداوند سهم معينى خواهم گرفت و آنها را گمراه مىكنم و به آرزوها سرگرم مىسازم ... شيطان به آنها وعدههاى دروغين مىدهد و به آرزوها سرگرم مىسازد، در حالى كه جز فريب به آنها وعده نمىدهد».[٢]
تجربه نشان داده است كه اين تسويلات شيطانى معمولًا در همان لحظاتى اتفاق مىافتد كه انسان مىخواهد به نتيجه مثبت و خوبى برسد. در اين لحظات انسان بايد به اين افكار بىدليل و پوچ و انحراف شيطانى توجه نكند و بر عمل صالح خويش استمرار ورزد تا به نتيجه مطلوب دست يابد. نبايد فراموش كنيم شيطان گفته است: پنج دسته هستند كه من هيچ راه نفوذى در آنها ندارم، امّا ساير مردم در مشت من هستند:
١- كسى كه از روى نيت صادق به خداوند پناه برده، در همه امورش بر وى توكّل نمايد،
٢- آنكه تسبيحش در شب و روز فراوان باشد،
٣- آنكه آنچه را براى خود مىپسندد، براى برادر مؤمنش نيز بپسندد،
٤- آنكه هنگام مصيبت، جزع و فزع نمايد،
٥- آنكه به روزى تقسيم شدهاش راضى باشد [خداوند را] مورد اتهام و شكايت قرار ندهد.[٣]
٣. لازم است ابتدا يك قدم در راه مستقيم برداريم، سپس انتظار لطف از خداوند داشته باشيم. امّا بدون حركت، انتظار بركت داشتن صحيح نيست. آرى كسى كه يك حسنه بياورد، مىتواند انتظار ده برابر داشته باشد: «مَنْجاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها».[٤]
٤. محافظت بر اوقات نماز، براى تقرب و نزديكى به پروردگار تأثير فراوانى دارد. حضرت على (ع) مىفرمايند: «هيچ عملى محبوبتر از نماز نزد خداوند نيست؛ پس به هيچ وجه نبايد چيزى از كارهاى دنيا شما را از وقتهاى نماز غافل كند. زيرا خداوند عزّوجلّ گروهى را مذّمت كرده و فرموده است كسانى كه در نماز خود سهلانگارى مىكنند: يعنى اينكه ايشان غافلاند و در اوقات نماز سستى مىكنند».[٥]
شنيدم مرحوم حاج شيخ حسنعلى اصفهانى براى نورانى كردن روح و صفاى دل، اعمالى انجام مىداده است؛ همچون چهل روز روزه و يك ختم قرآن، يا چهل روز روزه و شبها تا به صبح احيا داشتن و يا روزى چهارده هزار صلوات فرستادن تا چهل روز. امّا ايشان پس از مدتى فرموده بود: به اين نتيجه رسيدم كه عملى فوق اين اعمال سخت هست كه براى انسان نورانيت به ارمغان مىآورد و آن نماز اوّل وقت است. امام صادق (ع) مىفرمايد: «نماز آخر وقت براى مريض، عليل و كسى كه عذرى دارد گذاشته شده است و اوّل وقت خشنودى خداست و آخر وقت، عفو و بخشش خداوندى است».[٦]
مرحوم آيتالله ميرجهانى مىگفتند: «اينكه نماز در آخر وقت عفو و بخشش است، كاشف از تقصير و گناه انسان است؛ لكن با انجام دادن نماز، خداوند او را عفو مىنمايد».
٥. گناه و معصيت آثارى بر دل و بر چشم دارد و در زوال نعمت، نزول بلا و در جهان هستى مؤثر است حتى آثار شومى براى اطرافيان انجام دهنده گناه به همراه دارد».
الف) اثر آن بر دل، سياه شدن و زنگ قلب است: «كَلَّابَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ؛[٧] چنين نيست (كه آنها مىپندارند) بلكه اعمالشان بر دلهايشان زنگار زده است».
ب) اثر آن بر چشم، خشك شدن اشك چشم است. اميرالمؤمنين (ع) مىفرمايند: «اشك چشم خشك نمىشود، مگر به خاطر قساوت دلها و قساوت دلها تنها به خاطر كثرت گناهان است».
ج) هيچگاه خداوند نعمتى را از انسان نمىگيرد، مگر اينكه انسان گناهى انجام دهد و مستحقّ سلب آن نعمت شود.
د) گناه، باعث نزول بلا و مصيبت مىشود.[٨]
«وَما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ؛ هر مصيبتى به شما رسد به خاطر اعمالى است كه انجام دادهايد و بسيارى را نيز عفو مىكند».[٩]
ه) اثر آن در جهان هستى اين است كه اميرالمؤمنين (ع) مىفرمايند: «هيچ سالى باران آن كمتر از سال ديگر نيست و لكن خداوند باران را هر جا بخواهد قرار مىدهد. وقتى گروهى معصيت مىكنند، خداوند آنچه از باران را براى آنها تقدير كرده بود، از آنها منصرف[١٠] مىگرداند».[١١]
و) آثار شومى كه از گناه گريبانگير ديگران مىشود سه چيز است: «انسان يا گنهكار را سرزنش مىكند، پس خود به آن گناه دچار مىشود يا غيبت او را مىكند، گناه غيبت به گردن او مىافتد يا راضى به گناه اوست، پس شريك در گناه او شده است».[١٢]
چون انسان ذاتاً فقير است، هر خدمتى كه به كسى انجام مىدهد، پاداش آن را- هرچند در آخرت- خواهد گرفت. فقط خداوند است كه ذاتاً بىنياز است و اگر لطفى به انسانها مىكند، بدون هيچ احتياج و نيازى است. حتى وقتى اظهار محبت و علاقه مىكند نمىخواهد كمبود خود را