نه تنها امرى ناپسند نيست؛ بلكه امرى بسيار نيكو و منطبق با فطرت انسانى است؛ امّا بايد گفت، ما دو نوع تجمّل‌گرايى داريم: «تجمّل‌گرايى خوب» و «تجمّل‌گرايى بد».

قرآن كريم معمارى فرعونى و قارونى و اطرافيان آنها را، گرايش به تجمّل‌گرايى بد و تزيين شيطانى براى گمراه كردن مردم از راه خدا دانسته است؛ امّا در معمارى اسلامى، بر وجود عناصرى همچون نور، رنگ، خط و اشكال هندسى، براى زيباآفرينى تأكيد شده است. در متون روايى آمده است كه همه اطراف اتاق امام صادق (ع) مزيّن به آيةالكرسى بوده و در سمت قبله و مكان عبادت آن حضرت نيز از آيات قرآن استفاده شده بود. اسلام از زيبايى و زينت متعارف كه با موازين شرعى مطابقت داشته باشد، استقبال مى‌كند.

امام صادق (ع) فرموده‌اند:

«خداوند دوست دارد هرگاه به بنده‌اى نعمتى ارزانى داشت، آثار آن نعمت را در او ببيند.» سؤال كردند: چگونه؟ حضرت فرمودند: «استفاده از لباس خوب، بوى خوش، منزلى تميز كه با گچ، سفيدكارى شده باشد و فضاى بيرونى منزل تميز باشد و داخل منزل از روشنايى و نور خوب بهره‌مند باشد.»

هرچه مسكن و خانه تزيين شده و تجمّلات و تشريفات آن زياد گردد، انسان ميل بيشترى به مادّيات داشته، از معنويات دور خواهد افتاد. امروزه خانه‌ها با انواع ظروف تجمّلى كه هيچ استفاده و كاربردى، جز دنيازدگى اهل آن و حسرت و آه براى ديگران ندارد، تزيين مى‌شود؛ دكورها، ويترين‌ها و كمدهايى كه مملوّ از وسايل تزئينى و زينتى، مجسّمه‌ها و ... است كه اين موارد، مخالف صريح با سبك زندگى اسلامى مى‌باشد و در راستاى سبك زندگى غربى است. در شريعت اسلام، از نقّاشى تصوير جانداران و ساختن مجسّمه‌هاى آنها، نهى شده است. از اين رو، مجسّمه‌سازى و نقّاشى جانداران، از شغل‌هاى حرام به شمار مى‌روند.

شيخ انصارى در كتاب «المكاسب» حرمت مجسّمه سازى را اجماعى دانسته و حرمت نقّاشى از جانداران را نيز از برخى بزرگان نقل كرده است.[١]

در بخش «الزى و التجمّل» از كتاب «كافى» بابى با عنوان «تزويق البيوت» آمده و در آن احاديثى درباره حرمت مجسّمه‌سازى و نقّاشى انسان و حيوان وارد شده است. ابوبصير مى‌گويد: امام صادق (ع) از قول پيامبر اكرم (ص) فرمودند: جبرئيل نزد من آمد و گفت: «اى محمّد! پروردگارت به تو سلام مى‌رساند و تو را از تزويق خانه نهى مى‌كند.» ابوبصير مى‌گويد: پرسيدم: تزويق خانه يعنى چه؟ امام فرمودند: «نقّاشى كردن صورت‌ها.»[٢]

٣. معمارى سلامت‌گريز

در معمارى سكولار به‌رغم ظاهر فريبنده‌اش، به پاكى، طهارت و سلامت جسم و جان توجّهى نشده است و مى‌توان اين معمارى را معمارى سلامت گريز ناميد. در معمارى قرآنى بر پاكى، طهارت و سلامت جسم و جان تأكيد شده است و در چيدمان بخش‌هاى متعدّد خانه، مانند سرويس بهداشتى، حمام و آشپزخانه به دور از محلّ زندگى و نشيمن برنامه‌ريزى شده است و همچنين خانه، محلّ نگهدارى حيوانات، اعمّ از سگ و گربه و ... نبوده و از هر آلودگى پاكيزه است. بخش عمده‌اى از