بر پايه متون معتبر دينى، انسان پيش از گام نهادن در دنيا، عوالمى را پشت سر گذاشته است. وجود انسان در دو عالم ارواح و ذرّ، به روشنى در روايات اهل بيت عليه السلام بيان شده است. اين عوالم از نظر انسان‌شناسى و معرفت‌شناسى اهمّيت فوق‌العادّه‌اى دارند؛ زيرا به تصريح «قرآن كريم» و روايات معتبر معصومان عليه السلام خداى تعالى در عوالم پيشين، انسان‌ها را مورد تفضّل قرار داده و معرفت خويش را به آنها عطا فرموده است. بنابراين انسان‌ها به هنگام قدم نهادن به اين دنيا، از معرفت خداوند برخورداند؛ بنابراين خداوند از آنها مى‌خواهد كه به آن معرفت اقرار آورند و نام اين عمل را ايمان نهاده؛ چنان‌كه سرپوش نهادن بر اين معرفت را كفر ناميده است.

در يكى از اين عوالم، خداى تعالى ارواح انسان‌ها را دوهزار سال پيش از آفرينش بدن‌ها خلق كرده است. به اين ارواح، معرفت اعطا شده و آنها مورد تكليف و امتحان قرار گرفته‌اند؛ امتحانى خاص كه تناسب با همان عالم دارد و طبعاً برخاسته از معرفت است. درباره جزئيات آن معرفت و امتحان، اطّلاع جزيى زيادى نداريم؛ ولى به هر حال، بر پايه قرآن و احاديث معتبر، مى‌دانيم كه در نتيجه اين امتحان براى هر روح، بدنى متناسب با آن، تقدير شده است. بدن‌ها در عالم ذرّ، خلق شده و هر يك با روح خاصّ خود تركيب شده‌اند و به اين ترتيب، در عالم ذرّ، انسان، كامل شده است؛ يعنى انسان مركّب از روح و بدن تحقّق‌يافته است. اين انسان‌ها همان ذرّيه حضرت آدم عليه السلام هستند كه خداوند، آنها را در صلب آدم عليه السلام قرار داده و در ذرّ دوم تمام ذريّه حضرت آدم عليه السلام را از صلب او بيرون كشيده و آنها را به صورت ذرّات ريز معلّق در هوا پراكنده كرده است. در اين عالم كه با عناوين مختلفى همچون عالم ذرّ، عالم عهد و ميثاق و عالم الست از آن ياد مى‌شود، خداى تعالى خود را به فرزندان آدم عليه السلام شناسانده، از آنان بر ربوبيّت خويش اقرار گرفته و براى استقامت بر اين معرفت و اقرار بدان، با آنان پيمان بسته است. خداى تعالى مى‌فرمايد:

«وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى‌ شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ أَوْ تَقُولُوا إِنَّما أَشْرَكَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ وَ كُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَ فَتُهْلِكُنا بِما فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ؛[١]

و يادآور زمانى را كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذريّه آنها را بيرون كشيد و آنان را بر خودشان گواه گرفت، آيا من پروردگارتان‌