ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٤ - آرامش سنگ يا آرامش برگ؟
ياد ماندنى، جدايى موضوعات مربوط به كار و خانه، مشاوره و صحبت با افراد مورد اعتماد و استفاده از كلمات مثبت، از جمله برنامههاى خودمراقبتى روحى و عاطفى هستند.
توجّه به پيام قرآن كريم، راه افكار منفى را بسته و همگان را به شادى حاصل از مثبت انديشى فرامىخواند:
«قُلْبِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ؛[١]
بگو پس بايد به فضل خدا و بخشايش او شاد باشند كه آن بهتر است، از آنچه جمع مىكنند.»
به خاطر بسپاريم كه هميشه آمادگى استقبال از وقايع پيش آمده را داشته باشيم؛ نه خيلى نسبت به وقايع خوب، شاد و مغرور و سرخوش شويم و نه در مقابل پيشامدهاى به ظاهر ناگوار، خيلى غمگين، آشفته و سراسيمه شويم. بر خود مسلّط باشيم و با اميد به توانايىهاى خود و با توكّل به خدا، حركت كنيم.
خود مراقبتى اجتماعى
مردمدارى سفارش لقمان
روزى لقمان به پسرش گفت: امروز به تو سه پند مىدهم كه كامروا شوى.
اوّل اينكه سعى كن در زندگى، بهترين غذاى جهان را بخورى!
دوم اينكه در بهترين بستر و رختخواب جهان بخوابى!
سوم اينكه در بهترين كاخها و خانههاى جهان زندگى كنى!!!
پسر لقمان گفت: اى پدر! ما يك خانواده بسيار فقير هستيم. چطور من مىتوانم اين كارها را انجام دهم؟
لقمان جواب داد: اگر كمى ديرتر و كمتر غذا بخورى هر غذايى كه مىخورى طعم بهترين غذاى جهان را مىدهد.
اگر بيشتر كار كنى و كمى ديرتر بخوابى، در هر جا كه خوابيدهاى احساس مىكنى، بهترين خوابگاه جهان است.
و اگر با مردم دوستى كنى، در قلب آنها جاى مىگيرى و آن وقت بهترين خانههاى جهان مال توست ...
فردى كه در تعاملات اجتماعى خويش موفّق باشد و بتواند ارتباط خوبى با ديگران برقرار كند و همچنين جذب چارچوبهاى اجتماعى گردد، از سلامت اجتماعى برخوردار است.
اگر آگاهانه و با هوشيارى به ايفاى نقشهاى اجتماعى خود بپردازيم، در حقيقت سرگرم خودمراقبتى اجتماعى هستيم.
يك دوست صميمى كه بتوان به او تكيه كرد، يك همكار شايسته كه بتوان از او آموخت، يك همسايه مهربان كه كمك حال و كمك كار باشد، يك همشهرى صالح غمخوار و پيشتر از اينها، يك خانواده يكدل و همراه، نشانههاى سلامت در جامعهاند.
برقرارى ارتباط صحيح با ديگران، كيفيت روابط دوستانه، تعداد دوستان، فعّال بودن و همراهى با گروههاى اجتماعى و به طور كلّى احساس، تفكّر و رفتار فرد كه نشانگر رضايت يا عدم رضايت او از زندگى و محيط جامعه است، برخى از شاخصهاى سلامت اجتماعىاند كه با خودمراقبتى، مىتوان به بهسازى آنها پرداخت.
خودمراقبتى اجتماعى سبب مىشود تا فرد، جامعه را يك مجموعه معنادار بداند و ارتباط با ديگران را بسترى مناسب براى رشد و شكوفايى خود بشمارد و خود را در پيشرفت جامعه سهيم گرداند.
آنانكه دوستى خود را با ديگران حفظ مىكنند و راه و رسم معاشرت گروهى را مىدانند، نسبت به افراد منزوى، زندگى طولانىترى خواهند داشت. بىترديد لذّت وجود خانواده و دوستان در اطراف ما، مىتواند به كاهش استرس كمك كند. پس، از بودن با افرادى كه دوستشان داريم و وجودشان احساس خوبى را به ما انتقال مىدهد، نبايد غافل شويم.
دور همىهاى خانوادگى، ملاقاتهاى هفتگى با دوستان، مسافرتهاى دسته جمعى، ملحق شدن به گروههاى همسان، راهاندازى انجمنها، و .... توصيههاى مناسبى براى رسيدن به خودمراقبتى اجتماعى است.
سخن اميرمؤمنان على عليه السلام را فراموش نكنيم كه:
«أعجز النّاس من عجز عن اكتساب الإخوان، وأعجز منه من ضيع من ظفر به منهم؛[٢]
ن- ات- وانترين مردم كسى است كه از يافتن دوست ناتوان است و ناتوانتر از او كسى است كه دوستِ يافته را تباه گرداند.»
خود مراقبتى معنوى
آرامش سنگ يا آرامش برگ؟
مرد جوانى كنار نهر آب نشسته بود و غمگين و افسرده به سطح آب زل زده بود. استادى از آنجا مىگذشت. او را ديد و متوجّه حالت پريشانش شد و كنارش نشست. مرد جوان وقتى استاد را ديد، بىاختيار گفت: عجيب آشفتهام و همه چيز زندگىام به هم ريخته است. به شدّت نيازمند آرامش هستم و نمىدانم اين آرامش را كجا پيدا كنم؟
استاد برگى از شاخه افتاده روى زمين كَند و آن را داخل نهر آب انداخت و گفت: به اين برگ نگاه كن. وقتى داخل آب مىافتد، خود را به جريان آن مىسپارد و با آن مىرود.
---، موعود، ٢٠٥جلد، مؤسسة فرهنگى هنرى موعود عصر(عج) - تهران، چاپ: ١.