ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٩ - تلويزيون ها را خاموش كنيد!
امّا با پيدايش تلويزيون كابلى و كانالهاى متنوّع آن، بينندگان دوباره به پاى تلويزيونها كشانده شدند. آمريكايىها، به خصوص در مناطق شهرى و حومهاى، به بيش از صد كانال مختلف تلويزيونى دسترسى دارند كه اين شبكهها به تهيه و پخش برنامههاى مختلف خبرى، طنز، ورزشى و فيلم مىپردازند. پژوهشگران همچنين پيدايش پديدههايى چون دستگاهVHS و ويدئو و نفوذ آن در بازار را نيز پيشبينى نكرده بودند. فيلمها و برنامههاى مختلف تلويزيونى نه تنها از طريق شبكههاى مختلف و ويدئوهاى خانگى در دسترس همگان قرار گرفت، دوربينهاى كوچك فيلمبردارى نيز به وسيلهاى براى ضبط آنها تبديل شد. ممكن است مدّت زمانى را كه براى تماشاى تلويزيون صرف مىكنيد به درستى ندانيد. وقتى وارد خانه مىشويد اگر تلويزيون خاموش باشد، به سرعت آن را روشن مىكنيد و در حالى كه تلويزيون روشن است، مشغول خواندن روزنامه يا خوردن چيزى مىشويد؛ در حالى كه گاهى نگاهى به صفحه تلويزيون نيز مىاندازيد؛ امّا وقتى برنامه مورد علاقهاتان شروع مىشود، تلويزيون، تمام حواسّ شما را به خود معطوف مىكند. بنابراين ميزان توجّه شما به تلويزيون را نوع برنامه تعيين مىكند؛ ولى در واقع، تا زمانى كه در خانه هستيد تقريباً هيچگاه تلويزيون خاموش نيست؛ امّا تحقيقات، زمان صرف شده براى تماشاى تلويزيون را بر مبناى ميزان توجّه اعمال شده مشخّص نمىكند. همچنين مطالعات نشان مىدهند كه بعضى از مردم در صورت خاموش بودن تلويزيون حتّى قادر به خوابيدن نيستند! در حالى كه مضرّ بودن تماشاى تلويزيون براى سلامتى انسان به اثبات رسيده است. قبلًا گفته شد كه تماشاى تلويزيون به مدّت شش الى هشت ساعت در روز، نشانگر اعتياد مردم به اين رسانه مىباشد. در اينجا بايد افزود كه اين اعتياد، بينندگان را شستوشوى مغزى نيز مىدهد. دو نوع شستوشوى مغزى وجود دارد: نوع اوّل كه شستوشوى مغزى سخت ناميده مىشود، براى همه كاملًا آشناست و نمونه بارز آن را در فيلمهاى جنگى كرهاى مىتوان مشاهده كرد: كرهاىها يك وطنپرست آمريكايى را دستگير كرده، او را به داخل اتاقى برده و پس از شكنجه و تزريق موادّ مخدّر به وى، او را وادار به تكذيب عقايد و محكوم كردن كشور خود مىكنند. چنين فردى معمولًا تغيير شخصيّت مىدهد كه مشخّصه آن، نگاهى خيره و لبخندى دائمى است كه بر چهره دارد. اين كار، شستوشوى مغزى سخت ناميده مىشود؛ زيرا روش انجام آن آشكار و علنى مىباشد. قربانىِ شستوشوى مغزى سخت به خوبى از عمليات انجام شده آگاهى دارد و با وحشت حاصل از آن آشناست. او توسط يك نيروى خارجى و فوقالعادّه قوى از پاى درآمده و تحت فشار، در نوعى انزواى مطلق قرار مىگيرد. قدرت روحى قربانى از بين مىرود و او به راحتى شكنجههاى اعمال شده را مىپذيرد. در انسان، توان روحى است كه شعور و قوّه تعقّل او را تحت كنترل خود دارد و بدون اين قدرت، ذهن انسان تبديل به ماشينى مىشود كه براى به كار افتادن، نياز به دستورالعمل دارد. كسى ادّعا نمىكند كه با تماشاى تلويزيون، قربانى شستوشوى مغزى سخت مىشود؛ امّا در هر حال شما نيز مثل شخصيّتهاى فيلمهاى كرهاى شستوشوى مغزى شدهايد. آيا تا به حال چهره خود را به هنگام تماشاى فيلم و در حالى كه به صفحه تلويزيون خيره شدهايد، ديدهايد؟ نگاه خيره و دهان باز شما همراه با لبخندى محو، درست شبيه افراد شستوشوى مغزىشده اين فيلمهاست. تأثير اين شستوشوى مغزى كه شستوشوى مغزى نرم ناميده مىشود، حتّى از نوع سخت آن نيز بيشتر است؛ زيرا قربانيان آن، بدون آنكه آگاه باشند چه بر سرشان آمده است، به زندگى خود ادامه مىدهند. تلويزيون با ورود به تمام خانهها در حال شستوشوى گروهى جامعه است. اين، نوع شستوشو بر مبناى دو اصل ايجاد تنش و رهايى از تنش انجام مىگيرد. ابتدا در يك محيط