ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٦ - گام اوّل، توسعه هنر قدسى!
گام اوّل، توسعه هنر قدسى!
رضا رسولى
اشاره: مصطفى جمشيدى از معدود نويسندگان مفتخر به داستاننويسى در حوزه مهدويت است. اين نويسنده كه هم اكنون در حال ورود به جرگه نويسندگان پيشكسوت است، با نگارش داستان «وقت نيايش ماهىها» در موضوع مهدويت، نامزد كتاب سال جمهورى اسلامى شد.
وى در بخش اقتباس ادبى سينما نيز فعّال بوده، براى بررسى نحوه توسعه داستان و فيلم جريانساز مهدوى ميزبان «موعود» بود.
جناب آقاى جمشيدى، به عنوان نويسندهاى كه هم در سينما و هم در عرصه داستان، سالهاست به عنوان يك خدمتگزار عرصه مهدويّت فعّاليت مىكند، كارنامه هنر و ادبيات داستانى در نشان دادن سيماى روزگار درخشان حضرت مهدى (عج) را چگونه ارزيابى مىكنيد؟
بسمالله الرّحمن الرّحيم. به نظر مىرسد در شرايط كنونى، هنر و ادبيات ما و خاصّه سينما از نگاه تجريدى در مقولاتى مانند فقر، عرفان، سلوك و شخصيّتى و مسائلى از اين دست، با زبانى حرف مىزند كه مربوط به سه دهه پيش است و با مخاطب ما سنخيّت مستدامى ندارد. به اين معنا كه بايد ديد سينما و هنر دنيا در چه جايگاهى ايستاده و ارزيابى كنيم كه با اين بيان و اين زبان به دنبال چه هستيم و چه حرفى را مىخواهيم بزنيم؟
اگر منظور شما اين باشد كه با مخاطب داخلى از مهدويّت حرف بزنيم، اين در حدّ خود يك كار خوب و مفيد است؛ امّا موضوع بسيار مهم در هنر ما، بحث ديدگاه جهانى درباره هنر است.
شايد به اين دليل كه سليقه مخاطب ما هم در همين سازمان ذائقهسازى جهانى شكل مىگيرد.
البتّه همهاش اين نيست. يكى ديگر از ضرورتهاى ارزيابى جهانى در اين زمينه، آن است كه در هر دين و مذهبى، اين موضوع، يعنى انتظار مورد توجّه مردم است. گامهايى برداشته شده؛ امّا اين گامها تكرارى شده است.
بررسى اين مطلب، كارگروههايى مىخواهد كه متأسّفانه هماكنون وجود ندارد؛ يعنى نه در اين دولت و نه در دولت پيشين، گروهى وجود نداشته است كه به صورت علمى و مستقلّ درباره جايگاه سينما و هنر دينى فكر كند و پژوهشهايش به اينجا برسد كه ما در چه جايگاهى ايستادهايم و به چه سمتى بايد برويم؟
نه ما در شهرستانها، دفترى براى بررسى و توليد فيلم داريم و نه علمايى كه عمدتاً در حوزههاى «قم» و «مشهد» متمركزند، براى اين موضوع وقت كافى مىگذارند؛ به اين معنا كه بيايند و مباحث را بررسى كنند. تلويزيون هم به دليل مبحث بودجه و بعد از آن به علّت درگير بودن در كارهاى روزمرّه و جارى، وقتى براى اين تعمّق ندارد.
بنابراين تلاشهايى كه در حوزه هنر و سينماى انتظار صورت گرفته، فقط فتح بابى براى اين مقوله بوده و نتوانسته تداعىكننده جريان هنرى و فرهنگى بايسته در اين حوزه باشد.
در اين زمينه به جز فعّاليتهاى بنيادى، ارتباطات ساختارى نيز بسيار مهم است. به هر صورت در دل جامعه هنرى بايد مطالبه و جريانى وجود داشته باشد كه نيازهاى انديشهاى را تبديل به داستان و داستانهاى خوب را تبديل به فيلم خوب كند. در اين زمينه چه نظرى داريد؟
«هاليوود»، نمونه موفّقى است كه نشان مىدهد هر چه سينما بخواهد كه جايگاه خود را به عنوان يك تأثيرگذار درجه يك پيدا كند، نيازمند اقتباس ادبى است. بايد به سمت ادبيات برود. با اين حال و از اين منظر در بخش ادبيات نيز ما با همين تكرارزدگى در حوزه مهدويّت رو به رو هستيم. با جرئت بايد گفت: متأسّفانه در حوزه ادبيات، سالهاست يك رمان خوب و قابل قبول دينى نوشته نشده است. دقّت كنيد ما در