ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٥ - خودمراقبتى در عصر غيبت
سپس استاد سنگى بزرگ را از كنار جوى آب برداشت و داخل نهر انداخت. سنگ به خاطر سنگينىاش داخل نهر فرو رفت و در عمق آن، كنار بقيّه سنگها قرار گرفت. استاد گفت: اين سنگ را هم كه ديدى، به خاطر سنگينىاش توانست بر نيروى جريان آب غلبه كند و در عمق نهر قرار گيرد. حال تو به من بگو آيا آرامش سنگ را مىخواهى يا آرامش برگ را؟
مرد جوان مات و متحيّر به استاد نگاه كرد و گفت: امّا برگ كه آرام نيست. او با هر افت و خيز آب نهر، بالا و پايين مىرود و الآن معلوم نيست كجاست!؟ لااقل سنگ مىداند كجا ايستاده و با وجودى كه در بالا و اطرافش آب جريان دارد، امّا محكم ايستاده و تكان نمىخورد. من آرامش سنگ را ترجيح مىدهم!
استاد لبخندى زد و گفت: پس چرا از جريانهاى مخالف و ناملايمات جارى زندگىات مىنالى؟ اگر آرامش سنگ را برگزيدهاى، پس تاب ناملايمات را هم داشته باش و محكم هر جايى كه هستى، آرام و قرار خود را از دست مده.
استاد اين را گفت و بلند شد تا برود. مرد جوان كه آرام شده بود، نفس عميقى كشيد و از جا برخاست و مسافتى با استاد همراه شد. چند دقيقه كه گذشت، موقع خداحافظى، مرد جوان از استاد پرسيد: شما اگر جاى من بوديد، آرامش سنگ را انتخاب مىكرديد يا آرامش برگ را؟
استاد لبخندى زد و گفت: من در تمام زندگىام، با اطمينان به خالق رودخانه هستى، خودم را به جريان زندگى سپردهام و چون مىدانم در آغوش رودخانهاى هستم كه همه ذرّات آن، نشان از حضور يار دارد، از افت و خيزهايش، هرگز دلآشوب نمىشوم. من آرامش برگ را مىپسندم.
سلامت معنوى انسان در گرو رسيدن به اميد، آسايش و آرامش درونى است و اين همه جز به مدد اعتقاد و اتّصال به معبود تأمين نمىشود: «أَلابِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ.»[١]
دوباره به برنامه روزانه خود نگاهى بيندازيم. چه اندازه هواى معنويّتمان را داريم؟ به جدّىترين نيازهاى معنوى خود- پرستش، اميد، اعتماد، عشق ورزيدن به خدا و باور حقيقت زندگى و مرگ- چه پاسخى مىدهيم؟
اگر مراقب خود و حال و هواى معنوىامان نباشيم، هرگز لذّت حال خوب و احسن حال را نخواهيم چشيد.
بر پا داشتن نماز، تلاوت قرآن، خواندن دعا، روزه دارى، يارى رساندن به ديگران، مهربانى با طبيعت و هر عبادت و عمل صالحى كه سبب نشاط در زندگى و كاهش تنيدگى روانى شود، راهكارى براى خودمراقبتى معنوى است.
يادمان باشد عواملى چون تكبّر و خودپسندى، ريا، حسادت، بخل ورزى، گمان بد، غيبت، تحقير ديگران و هرچه ميان ما و خدا فاصله بيندازد، تهديدى جدّى براى سلامتى ماست و روى سخت زندگى را به ما مىنماياند:
«وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً.»[٢]
خودمراقبتى در عصر غيبت
تكرار اين كلمات و تأمّل درباره آنها مىتواند انگيزه خودمراقبتى را در عصر غيبت براى ما بيشتر نمايد:
امام عصر (عج) يار و ياورى سالم و تندرست مىخواهد؛
قوى و مرد ميدان!
با ظاهرى پاك، آراسته و خوشبو؛
يارى كه كرامت و عزّت داشته باشد
و باطنى آرام و آسمانى؛
پرشور و با نشاط باشد؛
محزون و دردمند و گرفته نباشد؛
حضورى گرم و فعّال در جمع داشته
و از انزوا و گوشهگيرى به دور باشد؛
رفتار و گفتارش سنجيده و انديشيده باشد؛
دستان دعايش به سوى خدا برافراشته
و چشم و دلش نگران بندگان خدا باشد ...
بىشك با خودمراقبتى مىتوان به اين همه دست يافت!
پىنوشتها:
(١). سوره مائده، آيه ١٠٥.
(٢). سوره تحريم، آيه ٦.
(٣). سوره بقره، آيه ١١٥.
(٤). «غررالحكم»، ١٠٥٠.
(٥). سوره يونس، آيه ٥٨.
(٦). نهج البلاغه، حكمت ١٢.
(٧). سوره رعد، آيه ٢٨.
(٨). سوره طه، آيه ١٢٤.