پيامبران الهى به فرمان پروردگار نويد او را به پيروان خود داده باشند، و به مت‌خود فرمان انتظار داده، از غيبت طولانى او گفتگو كرده باشند، بسيار طبيعى و منطقى خواهد بود كه افراد دردآشنا در طول قرون و اعصار، در انتظار آمدنش ثانيه شمارى كنند، در فراقش اشك حسرت بريزند و از طول غيبتش گريه‌ها سر دهند.

در قسمت اول از اين مقال، بتفصيل در اين رابطه سخن گفتيم و نمونه‌هاى ارزنده‌اى را از پيامبران گذشته، رسول گرامى اسلام و امامان معصوم، عليهم‌السلام، نقل كرديم‌[١] و از سدير صيرفى روايت نموديم كه با گروهى از اصحاب به محضر امام صادق، عليه‌السلام، شرفياب شده، حضرتش را ديده بودند كه روى خاكها نشسته، همانند مادر داغ فرزند ديده، سيل اشك روان كرده، ناله‌هاى جانسوز سر مى‌دهد، هنگامى كه از علت آن جويا شده بودند با يك بيان جانكاه فرموده بودند كه براى طولانى شدن غيبت‌حضرت قائم، عليه‌السلام، و پريشانى مؤمنان در دوران غيبت اشك مى‌ريزند.[٢]

و اينك چند نكته در اين رابطه يادآور مى‌شويم:

١- امام باقر، عليه‌السلام، به زراره فرمود: در روز جمعه پيش از آنكه براى خود دعا كنى در قنوت نمازت بگو:

اللهم انا نشكو اليك فقد نبينا و غيبة ولينا و شدة الزمان علينا و وقوع الفتن و تظاهر الاعداء و كثرة عدونا و قلة عددنا، فافرج ذلك يا رب عنا بفتح منك تعجله و نصر منك تعزه و امام عدل تظهره، اله الحق آمين.

خدايا ما به تو شكايت مى‌كنيم از فقدان پيامبرمان، از غيبت ولى امرمان، از سختگيرى روزگار، از وقوع فتنه‌ها، از همدستى دشمنان، از فزونى دشمنان و كمى ياران، بار پروردگارا گشايشى فراهم ساز، با يك پيروزى نزديك، نصرت شكوهمند و پيشواى عادلى كه براى ما ظاهر فرمايى، اى خداى حق مستجاب فرما[٣]

٢- نظير همين عبارت از پيشواى متقيان امير مؤمنان حضرت على، عليه‌السلام، روايت‌شده كه در قنوت خود مى‌فرمود:

اللهم انا نشكو اليك فقد نبينا و غيبة امامنا ففرج ذلك اللهم بعدل تظهره و امام حق نعرفه ...

خدايا ما به تو شكايت مى‌كنيم از رحلت پيامبرمان و غيبت پيشوايمان ... خدايا گشايشى فراهم كن با عدالتى كه ظاهر سازى و پيشواى حقى كه از او شناخت داريم ...[٤]

٣- شهيد اول را در كتاب «ذكرى» نقل كرده و فرموده است:

ابن ابى عقيل اين قنوت امير مؤمنان، عليه‌السلام، را از ميان دعاها برگزيده و فرموده است: به من رسيده است كه امام صادق، عليه‌السلام، به شيعيان خود امر مى‌كرد كه بعد از كلمات فرج اين دعا را در قنوت بخوانند.[٥]

جالب توجه است كه حضرت على، عليه‌السلام، بيش از دو قرن پيش‌