قشر عظيم و نوع دوستداران معمولى امام عصر، عليه السلام، يعنى بسيارى از مردم نيز، از اهميت و جايگاه آن بى خبر و غافلند؛ و اين حاصل عدم تبليغ كافى از سوى مبلغان و مسؤولان فرهنگى و دينى براى مردم است.

در اين ميان تنها عده كمى هستند كه مفهوم راستين و عميق دعا براى تعجيل فرج را درك كرده و به آن عمل مى كنند.

خاستگاه اين بينشها

خاستگاه اين بينشها، تلقى انسانها از مساله انتظار فرج است. كسى كه «انتظار فرج» را فقط يك حالت نفسانى و صرفا وظيفه اى فردى و عبادى مى داند؛ كسى كه انتظار فرج را تكاليف مهم و سرنوشت ساز مسلمانان در زمينه هاى اجتماعى، سياسى و حكومتى نمى نگرد؛ كسى كه انتظار فرج را با تشكيل حكومت در زمان غيبت، منافى مى پندارد؛ طبعا چنين افرادى نمى توانند تلقى عميق، گسترده، تاثيرگذار، حماسى و پراهميتى از دعاى فرج داشته باشند. روشن است كسى كه بپندارد مبارزه با مستكبران جهانى و تشكيل حكومت اسلامى فقط وظيفه امام زمان، عليه السلام، است و هر حكومتى كه در زمان غيبت تشكيل شود باطل است و به نتيجه نمى رسد تصور خواهد كرد كه براى تحقق حاكميت اسلام فقط بايد منتظر آمدن امام عصر، عليه السلام، بود و بنابراين بايد براى آمدن حضرت دعا كرد!

برخى با برداشت غلط و سطحى از اينكه «زمين قبل از ظهور امام عصر، عليه السلام، پر از ظلم و جور مى شود، با هر گونه حركت اصلاحى جدى (چه رسد به تشكيل حكومت اسلامى و مبارزه با استكبار جهانى و ...) مخالف هستند و حتى گروهى از آنان مى پندارند كه قبل از ظهور، زمين «بايد» از ظلم و ستم پر شود؛ يعنى از آن، برداشتى «تكليف آور» تصور مى كنند.

اين در حالى است كه پر شدن زمين از ظلم و جور صرفا خبر (اخبار از واقع) است كه آن هم به اهل باطل مستند است، يعنى اين مقدمه ظهور، توسط دشمنان اسلام و امام عصر، عليه السلام، واقع مى شود و وظيفه دوستان آن حضرت ايجاد مقدمه و زمينه مثبت براى ظهور است.

منطق گروهى ديگر «فاجلسوا فى بيوتكم» است. يعنى: در زمان غيبت مطلقا در خانه هاى خود بنشينيد (و در هيچ مبارزه و قيامى شركت نكنيد).

اين عبارت عين تعبير حديث يا برگرفته از احاديثى است كه ائمه، عليهم السلام، بيشتر در زمينه قيام و تشكيل حكومت در زمان خود به ياران و اصحاب خويش بيان مى فرمودند، و يا ناظر به مبارزات و قيامهايى است كه در زمان غيبت، نه براى اقامه حق و امر به معروف و نهى از منكر، بلكه براى رياست طلبى و قبضه قدرت و اينگونه امور از جانب برخى قدرت طلبان صورت مى گيرد؛ همچنانكه رواياتى با اين مفهوم كه «هر قيامى قبل از ظهور امام عصر، عليه السلام، باطل است» يا «به نتيجه نمى رسد»، به اتفاق نظر تمام علماى اسلام شناس، ناظر به مواردى است كه كسى به عنوان يابت خاصه يا مهدويت قيام كند و مردم را به خويش بخواند (به اصطلاح «دعوت به نفس» نمايد).

چنين انديشه ها و بينشهايى برخاسته از عدم تلقى صحيح، عميق و حماسى از انتظار فرج و ابعاد آن است كه يكى از آثار ويرانگر و منفى آن برداشت نادرست، ناقص و انحرافى از «دعاى تعجيل فرج» است، زيرا صاحبان چنين انديشه هايى تصور مى كنند هيچ وظيفه و تكليف جدى و بنيادينى به عنوان مبارزه با دشمنان اسلام (آن هم دشمنان جهانى) و تشكيل حكومت اسلامى و برپا كردن حق در روى زمين ندارند، و همه اينها مختص امام زمان، عليه السلام، است.

طبيعى است چنين كسانى فكر كنند كه فقط بايد بنشينند و براى آمدن آن حضرت دعا كنند، دعايى خشك و بى ارتباط با وظايف و آرمانهاى سنگين منتظران واقعى. اينان در واقع همان گونه كه موضوع «انتظار فرج» را تحريف كرده اند، مساله مهم و ارزشمند «دعا براى تعجيل فرج» را نيز، محرف ساخته اند.