اشاره: حركتى كه امام خمينى، قدس‌سره، براى احياى هويت اسلامى مسلمانان آغاز كرد، فقط به كشور ايران محدود نشد و در فاصله زمانى كوتاهى مسلمانان جهان، از جنوب آسيا گرفته تا شمال آفريقا و از منطقه بالكان تا قفقاز را تحت تاثير قرار داد.

وجود بى‌بديل امام راحل تاثيرى شگرف بر انديشمندان جهان اسلام گذاشت و باعث گرديد كه ايشان با تاملى دوباره درباره اسلام به آنچه سالها از دست داده بودند، برگردند.

آنچه مى‌خوانيد، گفتگوى كوتاهى است‌با تنى چند از انديشمندان مسلمان از كشورهاى مختلف كه به مناسبت‌سالگرد ارتحال امام امت، به جمهورى اسلامى ايران آمده بودند. از آنها پرسيديم: «چه چيزى در وجود امام خمينى بود كه شما را جذب كرد؟» آنها پاسخ ما را اينچنين دادند:

سيد حسن عباس فطرت ٦٥ ساله از روحانيون كشور هندوستان و مدير مسؤول هفته‌نامه صداقت در كشور هندوستان و مدرس حوزه علميه در آن كشور است. حسن عباس فطرت با وجود اين كه تحصيلات دينى را در قم و هند به پايان رسانده، اما ليسانس زبان انگليسى هم دارد، با او در هتل آزادى به گفتگو نشستيم، او در پاسخ سؤال ما گفت:

من كتابى نوشتم تحت همين عنوان «امام خمينى، قدس‌سره». ببينيد امام در عرصه عملى اسلام را بنيان كرد و من به عنوان شاگرد كوچكى از مكتب او همواره شارح انديشه‌هاى او بوده‌ام.

چندين مقاله هم در اين زمينه نوشته‌ام. افكار امام تاثير زيادى در من و مردم هندوستان داشته است، نظرات ايشان در باب حكومت، در باب زنان، در باب سياست همه و همه باعث‌شده كه ما بيشتر به او بپردازيم. بطور كلى خمينى چيزى ديگر و جداى از همه علماى ديگر بود.

دومين فردى كه سراغ او رفتيم، سيد محمدسلمان نقوى فرزند شهيد دكتر سيد محمدعلى نقوى از دانشجويان دانشگاه اماميه پاكستان است، پدر او از فعالين دانشگاه اماميه پاكستان و از بنيانگذازان سازمان دانشجويان اماميه پاكستان و از فعالين دانشگاه اماميه بوده كه مظلومانه به شهادت رسيده است.

او نيز پاسخ ما را چنين داد:

اين كه امام در عمل و گفتار تفاوتى نداشته يعنى آنچه را كه مى‌گفتند آن را عمل مى‌كردند همين باعث‌شده كه من بشدت متاثر از امام خمينى باشم و افكار امام را در پاكستان نشر بدهم.

فرد ديگرى كه سراغ او رفتيم شيخ محمدحسن نجفى ذاكرى معروف به ذاكرى از علماى پاكستان بود كه تحصيلات خود را در نجف به پايان رسانده و هم اكنون مشغول تبليغ در كويته پاكستان است و همچنين امام جمعه شهرى از توابع كويته به نام «ماچ» مى‌باشد كه شهرى است كه وهابيان حضور جدى در آن شهر دارند و شيعيان بشدت در ضعف هستند.

شيخ محمدحسن ذاكرى در پاسخ پرسش ما گفت:

البته اين سؤال شما بسيار سخت است و من بايد مطالب مفصلى را بگويم اما به اجمال اين كه يكى از كارهاى مهم امام اين بود كه مسايل فقهى را به روز مطرح كرد، يعنى جزيى‌ترين مسايل دينى را با زبان مردم و به زبان روز مطرح كرد كه همان بحث فقه پويا و سنتى است كه بحث مفيد است كه كه مجال آن در اينجا نيست.

سيد طفيل حسين شيرازى از كشور پاكستان فرد ديگرى بود كه به سؤال ما پاسخ داد. او تحصيلات خود را در انگلستان به پايان رسانده و سپس به پاكستان بازگشته است.

نامبرده سؤال ما را اينگونه پاسخ داد:

من پيش از انقلاب، امام خمينى، قدس‌سره، را مى‌شناختم. از روزى كه به پاريس (نوفل لوشاتو) تبعيد شدند، اخبار زندگى ايشان را بدقت دنبال مى‌كردم سخنرانيها و كتابهاى ايشان را بدقت مطالعه مى‌كردم. و وقتى مى‌ديدم كه يك نفر بخاطر خدا خانه و زندگى را رها كرده است‌بسيار در من تاثير گذاشت. اين نكته از