به مدد اين دسته از پيش‌گويى‌ها، مى‌توان همراهان و رفيقان را شناسايى و از نامحرمان پرهيز كرد. روايت‌هايى كه از مردان و زنان آخرالزّمانى، حاكمان و فقيهان آخرالزّمانى و ... ياد مى‌كنند، هر انسان سالك و مؤمن بى غرضى را در شناسايى ناصالحان و بازشناسى ناصالحان مدد مى‌دهند.

٥. بخش ديگر از كاركرد اين نشانه ها، زدودن يأس و نوميدى از چهره مردم و اميدوار ساختن آنها در ميان طوفان بلا و ابتلا است.

بى‌شك در هجمه حوادث و بلاها، گام‌هاى مردم روى به سستى و ضعف مى‌گذارد و نوميدى آنان را از پاى درمى‌آورد. روايت‌ها و اخبار رسيده، با بيان وقايع، نشان دادن نتايج و دلگرم ساختن مردم به فرداى روشن، مانع از بروز ضعف و انفعال شده و ديگر بار آنان را براى برپا ايستادن، مجاهده كردن و آماده شدن تشويق مى‌كنند.

٦. گروه ديگرى از روايت‌ها و اخبار آخرالزّمانى رسيده از خانه وحى، بيان‌كننده تكليف مؤمنان و وظايف آنها در شرايط مختلف است. به همان سان كه برخى از تابلوهاى نصب شده در جادّه‌ها، رانندگان را مكلّف به رعايت سرعتى خاص مى‌كنند و گاه آنان را متوجّه سراشيبى‌ها و حركت با دنده سنگين مى‌سازند.

البتّه شناخت علائم ظهور، از جمله وظايف شيعيان در زمان غيبت مى‌باشد و همان‌گونه كه عالم بزرگوار، موسوى اصفهانى (ره) در كتاب «مكيال‌المكارم» بدان اشاره نموده است، شناخت حضرت ولى عصر (ع) از جمله تكاليف واجب مى‌باشد و چون شناختن علائمى كه مقارن با ظهور آن حضرت يا نزديك به آن است، مقدّمه شناخت آن بزرگوار مى‌باشد، دانستن و شناخت اين نشانه‌ها نيز لازمه شناخت آن حضرت و ضرورى محسوب مى‌شود.

امام محمّد باقر (ع) خطاب به جابر جعفى فرموده‌اند:

«اى جابر! بر زمين بنشين و دست و پايى نجنبان (فعّاليتى نكن) تا نشانه‌اى را كه برايت ياد مى‌كنم، ببينى.»[١]

بنابراين، ترديدى نيست كه علم به ظهور آن حضرت، در گرو آشكارشدن علامت‌هاى حتمى ظهور آن بزرگوار مى‌باشد؛ امّا شناخت خود آن حضرت، با بيان‌ها و معجزه‌هايى كه براى بينندگان و حاضران در خدمتش انجام مى‌گيرد، حاصل خواهد شد.

ائمّه اطهار (ع)، نشانه‌هاى ظهور را براى اصحاب و شيعيان خويش بيان فرموده‌اند تا آنها با مراجعه به آن حديث‌ها، در كوران فتنه‌ها دچار شك و ترديد نشده و در دين خود ثابت‌قدم بمانند و همچنين راست‌گويان از مدّعيان و دروغ‌گويان متمايز گردند. با تمام اين وصف‌ها، در مطالعه علائم ظهور، به اين حقيقت اميدواركننده برمى‌خوريم كه ظهور امام عصر (عج)، لزوماً در گرو تحقّق نشانه‌هاى ياد شده و موقوف به وقوع علائم نيست. داوودبن‌قاسم از امام جواد (ع) پرسيد: يابن‌رسول‌الله! آيا خداوند در امور حتمى، مانند علائم حتمى ظهور امام عصر (عج)، تغييرى ايجاد مى‌كند؟ آن حضرت در پاسخ فرمودند:

«آرى؛ خداوند ممكن است در علائم ظهور، حتّى اگر حتمى باشند، طبق صلاحديد خود و براى آزمايش مردمان، تغيير ايجاد نمايد.»

داوود مى‌گويد: به آن حضرت عرض كردم: ترس آن دارم كه خداوند در امر ظهور حضرت حجّت نيز تغييرى حاصل كند و اصلًا ظهورى انجام نشود و فرجى در كار نباشد!

حضرت در پاسخ فرمودند:

«ظهور او از جمله وعده‌هاى الهى مى‌باشد، [و طبق قرآن كريم‌] خداوند متعال هيچ‌گاه در وعده خود تخلّف نمى‌نمايد.»[٢]

در روايت‌ها آمده است كه:

«يصلح الله امره فى ليلة؛

خداوند، امر ظهور آن حضرت را در يك شب اصلاح مى‌فرمايد.»[٣]

همچنين در احاديث متعدّدى، به شيعيان توصيه شده است كه هر صبح و شام منتظر فرج باشند؛ بنابراين بايد دائماً براى فرج آن حضرت دعا كنيم و از خداوند متعال، تسريع در امر فرج را طلب نماييم و تنها منتظر وقوع علائم نباشيم؛ زيرا خداوند تبارك و تعالى بر هر كارى تواناست و قطعاً مى‌تواند ظهور امام عصر (عج) را بدون وقوع علائم حتمى و غيرحتمى محقّق فرمايد.

پى‌نوشت‌ها

[١]. «غيبت»، شيخ طوسى، ص ١٧٦.

[٢]. «اصول كافى»، ج ١، ص ٣٦٨.

[٣]. «غيبت»، نعمانى، باب ١٤، ح ٦٧.

[٤]. همان، باب ١٨، ح ١٠.

[٥]. «بحارالانوار»، ج ٣٦، ص ١.

به نقل از سايت طلوع مهر با تصرّف و تلخيص.