ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٦ - ب) آمدن همانند شهاب فروزان
زمان محتمل است، نتيجه اش حالت آماده باش دائمى است و همينطور درباره قيام حضرت مهدى (ع) است؛ زيرا اگر تاريخ تعيين مىشد و زمان ظهور دور بود، همه در غفلت و غرور و بى خبرى فرو مىرفتند و اگر زمانش نزديك بود، ممكن بود آزادى عمل را از دست بدهند و اعمالشان جنبه اضطرارى پيدا كند.
- همانگونه كه علم به زمان قيامت فقط در اختيار خداوند است، علم به زمان ظهور حضرت مهدى (ع) نيز در عهده خداوند است. به علاوه در سخنان فراوانى در بيانات معصومان (ع) از ظهور حضرت مهدى (ع) در كنار قيامت ياد شده است و از اين رو، برخى از ويژگىهاى آن همانند رستاخيز است.
خداوند در ادامه آيه فوق علم به قيامت را حتّى از پيامبر خود منتفى ساخته، آنجا كه مىفرمايد: «از تو مىپرسند، چنان كه گويا تو از چون و چند آن آگاهى، بگو همانا علم آن نزد خداوند است.»
از اينجا مىتوان نتيجه گرفت كه شايد حتّى پيامبر اكرم (ص) نيز به زمان دقيق ظهور حضرت مهدى (ع) آگاه نيست و اينكه عدّهاى به خود جرئت داده، به راحتى وقت ظهور را تعيين مىكنند، جاى بسى تأمّل است.
اين سؤال از اوّلين معصوم (ع) پرسيده شد و ايشان اينگونه جواب فرمودند كه «علم به زمان ظهور نزد خداست» و وقتى از آخرين معصوم (ع) نيز چنين سؤالى را پرسيدند، در ضمن توقيعى اينسان جواب دادند: «و امّا ظهور فرج همانا در اختيار خداوند متعال است و وقتگذاران دروغ گفتند.»[١]
و نيز آن حضرت در آخرين توقيع به آخرين سفير خود، ظهور را تنها در اراده و اختيار خداوند دانسته و چنين فرمود: «و ظهورى نخواهد بود مگر آنگاه كه خداوند تبارك و تعالى اجازت فرمايد.»[٢]
از بيانات فوق، به روشنى به دست مىآيد كه زمان آغاز ظهور، يكى از اسرار الهى است و دست انديشه و فكر بشر از رسيدن به آن سخت كوتاه است و ناتوان.
آيا برگزيدگان مىدانند؟
حال كه روشن شد علم به زمان ظهور در شأن و مقام پروردگار است، آيا اين علم در اختيار برگزيدگانش قرار گرفته است يا خير؟
اگرچه پيش از اين اشاره شد كه علم به زمان ظهور، همانند علم به قيامت اختصاص به خداوند دارد؛ ولى در برخى روايتها نيز متذكّر شده اند كه خداوند بخشى از اين آگاهى را در اختيار پيامبر اكرم (ص) قرار داده و آن حضرت نيز به وارثان علم خود منتقل ساخته است و البتّه، ايشان نيز مأمور شدهاند هرگز اين علم را در اختيار ديگران قرار ندهند و اضافه بر آن، شيعيان را امر به تكذيب وقتگذاران كردهاند.
رحمانبن كثير نقل مىكند كه نزد امام صادق (ع) بودم كه مهزم وارد شد. از آن حضرت پرسيد: فدايت گردم، آيا مرا خبر نمىدهيد از زمان اين امرى كه انتظار آن را مىكشيم؟ آن حضرت فرمود: «اى مهزم! وقتگذاران دروغ مىگويند.»[٣]
در جايى ديگر آن حضرت در جواب ابوبصير همين جمله را فرمودند و اضافه كردند: «ما خاندانى هستيم كه هرگز وقت [ظهور] را اعلام نمىكنيم.»
و البتّه همين مطلب در سخنان پدر بزرگوار ايشان امام باقر (ع) با تأكيد بيشترى ذكر شده است. آنگاه كه فضيلبن يسار از زمان ظهور پرسيد، امام پنجم در جواب او فرمود: «وقتگذاران دروغگويانند، وقتگذاران دروغگويانند.»[٤] بدون ترديد مقصود از وقت تعيين كردن در اينجا، عبارت است از مشخّص كردن دقيق سال و روز ظهور و گرنه همانطور كه اشاره خواهد شد، برخى روايتها به صورت بعضى از محدودههاى زمانى ظهور را مشخّص كردهاند.
همانگونه كه بيان شد در روايتهاى فراوانى از ظهور آن حضرت، به عنوان حادثهاى ناگهانى ياد شده است و پر واضح است كه ناگهانى بودن آن با تعيين قبلى وقت منافات دارد؛ زيرا وقتى براى امرى زمان مشخّص شد، ديگر دفعى و ناگهانى بودن آن معنا نخواهد داشت و به طور مسلّم كسانى كه تعيين وقت مىكنند، سخنشان خلاف اين گروه روايتها است.
پارهاى از اين روايتها را اينگونه مىتوان دسته بندى كرد:
الف) اصلاح شدن امر ظهور در يك شب
على (ع) مىفرمايد: «مهدى از ما اهل بيت است كه خداوند امر [فرج] او را در يك شب اصلاح مىفرمايد.»[٥]
و امام باقر (ع) نيز اين معنا را اين گونه بيان كرده است:
«خداوند امر [فرج] او را در يك شب اصلاح مىكند.»[٦]
ب) آمدن همانند شهاب فروزان
امام باقر (ع) پس از بيان غيبت حضرت مهدى (ع) فرمود: «او همانند شهابى شعله ور ظاهر خواهد شد.»[٧] و پيامبر اكرم (ص) نيز در اين باره مىفرمايد: «در آن هنگام، همچون شهابى فروزان خواهد