با توجه به مجموعه اين اهداف و كاركردها، به صراحت مى‌توان گفت كه اگر كسى بر تعقيبات نماز صبح مداومت ورزد، زندگى او توأم با خير و بركت و وسعت روزى خواهد بود و گرفتارى‌ها و مشكلات ناخواسته كمتر به سراغ او مى‌آيد.

مؤيد اين برداشت، روايتى است كه از امام جعفرصادق (ع) نقل شده است. آن حضرت در اين روايت بسيار زيبا با اشاره به برخى مشكلات و گرفتارى‌هاى روزمره انسان‌ها، ادعيه و اذكارى را براى برطرف شدن آنها سفارش مى‌كنند و جالب اينجاست كه همه اين ادعيه و اذكار در تعقيب‌هاى نماز صبح، به‌ويژه تعقيبى كه با عبارت «بسم الله و صلّى الله على محمّدٍ و آله و أفوّض أمرى إلى الله ...»[١] شروع مى‌شود، آمده است. پيشواى ششم شيعيان در روايت ياد شده مى‌فرمايد: «در شگفتم از كسى كه از چهار چيز مى‌ترسد، چگونه به چهار چيز پناه نمى‌برد. در شگفتم از كسى كه هراسناك است، چگونه به اين سخن خداى تعالى كه مى‌فرمايد: «حَسْبُنَااللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ؛ خدا ما را بس است و نيكو حمايتگرى است»[٢] پناه نمى‌برد؟ زيرا من شنيدم خداى عزّوجلّ پس از اين سخن مى‌فرمايد: «فَانْقَلَبُوابِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ؛ پس با نعمت و بخششى از جانب خدا [از ميدان نبرد] بازگشتند، در حالى كه هيچ آسيبى به آنان نرسيده بود.»[٣] و در شگفتم از كسى كه اندوهگين است، چگونه به اين سخن تعالى: «لاإِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ؛ معبودى جز تو نيست، منزّهى تو، راستى كه من از ستمكاران بودم»،[٤] پناهنده نمى‌شود؛ همانا شنيدم كه خداى عزّوجلّ به دنبال اين سخن مى‌فرمايد: [فَاسْتَجَبْنا لَهُ‌] وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ؛ [پس دعاى او را برآورده كرديم‌] و او را از اندوه رهانيديم و مؤمنان را [نيز] چنين نجات مى‌دهيم»[٥] و در شگفتم از كسى كه به او نيرنگ زده شده است، چگونه به اين سخن خدا پناه نمى‌برد كه مى‌فرمايد: «أُفَوِّضُأَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ؛ و كارم را به خدا مى‌سپارم، خداست كه به [حال‌] بندگان [خود] بيناست»؛[٦] زيرا شنيديم كه خداى عزّوجلّ پس از اين سخن مى‌فرمايد: «فَوَقاهُاللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا؛ پس خدا او را از عواقب سوء آنچه نيرنگ مى‌كردند، حمايت فرمود»[٧] و در شگفتم از كسى كه به دنبال دنيا و زينت‌هاى آنهاست، چگونه به سخن خدا پناه نمى‌برد كه مى‌فرمايد: «ماشاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ؛ آنچه خدا بخواهد، نيرويى جز به [قدرت‌] خدا نيست»[٨] همانا من شنيدم كه خداى عزّوجلّ در ادامه اين سخن مى‌فرمايد: «إِنْتَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً فَعَسى‌ رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ؛ اگر مرا از حيث مال و فرزندان كمتر از خود مى‌بينى، اميد است كه پروردگارم بهتر از باغ تو به من عطا فرمايد.»[٩] و[١٠]

اميدوارم همه ما بتوانيم با بهره‌گيرى بيشتر از گنجينه ارزشمند ادعيه به يادگار مانده از پيشوايان معصوم (ع) بر همه مشكلات زندگى غلبه، و راه كمال و سعادت را با نشاط و اميدوارى تمام طى كنيم.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. ر. ك: شيخ عباس قمى، مفاتيح الجنان، تعقيب نماز صبح.

[٢]. سوره آل عمران (٢)، آيه ١٧٣.

[٣]. همان، آيه ١٧٤.

[٤]. سوره انبياء (٢١)، آيه ٨٧.

[٥]. همان، آيه ٨٨.

[٦]. سوره غافر (٤٠)، آيه ٤٤.

[٧]. همان، آيه ٤٥.

[٨]. سوره كهف (١٨)، آيه ٣٩.

[٩]. همان، آيه ٣٩ و ٤٠.

[١٠]. محمد باقر مجلسى، بحارالأنوار، ج ٩٠، ص ١٨٤.