شورى رفاقت دارد؛ يعنى سه مزه ديگر، هر سه، عامل خرابى دندان‌ها هستند و چون شورى يك مزه غالب است رسول خدا (ص) فرموده‌اند بعد از غذا شورى- به اصطلاح نمك- مصرف كنيد. نمك بلافاصله بر سه مزه ديگر غالب مى‌شود و مزه‌هاى ديگر را كنار مى‌زند و دندان ما سالم مى‌ماند. به همين دليل خميردندانى كه شيرين است مورد تأييد ما نيست. همچنين مى‌توان به جاى نمك از سركه نيز در پايان غذا استفاده كرد. امّا براى عموم جامعه مصرف سركه بعد از غذا مشكل است و چنانچه نمك هم درون سركه ريخته و ميل شود آن تأثيرى را كه ما از سركه و نمك مى‌خواهيم قطعاً دوچندان مى‌شود.

يكى از موادى كه در طبّ اسلامى در اثر برخى خوراكى‌ها در بدن ايجاد مى‌شود، «بلغم» است. اين يكى از چهار نوع مزاجى است كه در بدن ما وجود دارند و عبارتند از: «صفرا»، «سودا»، «دم» و بلغم. يكى از اين مواد كه باعث چاقى در انسان مى‌شود، بلغم است. همچنين مواد غذايى كه طبيعتش سردى و ترى داشته باشد عامل چاقى است؛ مثل ماهى و ماست. اينجا نمك ارزش خودش را نشان مى‌دهد، چون نمك طبيعتش يك طبيعت به اصطلاح گرم و خشك است و چون بلغم در غذاهاى روزانه ما فراوان ايجاد مى‌شود، خواه ناخواه براى جلوگيرى از چاقى مفرط، طبق دستورات حكيمانه بايد نمك خورد تا نمك بتواند آن سردى و رطوبت مواد غذايى را كاهش بدهد. حضرت امام صادق (ع) مى‌فرمايند: «هر كس بر نخستين لقمه غذاى خود نمك بپاشد كَك و مك صورت او از ميان مى‌رود» يا در جاى ديگرى رسول خدا (ص) تأكيد دارند كه «نمك بيش از سيصد و اندى بيمارى را درمان مى‌كند كه كمترين آن جذام است». بنابراين روشن است كه نمك چقدر در دفع امراض اهميت دارد كه كمترين اثر آن دفع جذام است.

حال پرسش اين است كه اين نمكى كه طبق توصيه رسول خدا (ص) بايد ميل شود، چه نوع نمكى است و آيا همين نمكى كه در بازار موجود است مورد تأييد است يا نه؟ روشن است كه اگر ما نمكى را ارائه كنيم كه يُد طبيعى داشته باشد، بر نمكى كه يد شيميايى دارد ارجح است. اين كار كسانى است كه اطلاعات كافى دارند تا بگويند نمك طبيعى وجود دارد كه مى‌تواند كار نمك يددار را بكند. امّا برترى يد طبيعى بر يد شيميايى چيست؟ برترى‌اش اين است كه اگر بدن انسان نياز به يد نداشته باشد، يد طبيعى را به راحتى از بدن دفع مى‌كند. اين نوع يد، به محض باز شدن پاكت نمك، به راحتى فوران نمى‌كند.

از نظر علمى گفته مى‌شود كه نمك مناسب و كامل از نظر ارزش غذايى مى‌تواند دو نوع يد داشته باشد؛ يد به صورت «يُدات» يا به صورت «يُدور»، كه آن را يديت هم مى‌گويند. بهترين مقدار يدات را در داخل نمك در برخى از كشورهاى اروپايى دو واحد پى‌پى‌ام (واحد اندازه‌گيرى يد) مى‌دانند. امّا متأسفانه اين مقدار- براساس آزمايشات- در مورد نمك‌هايى كه در بازار موجود است، مقدار بسيار بسيار نامناسب- در حدود ٦/ ٣٧ و ٦/ ٤٣ واحد يدات- و غير يكنواخت است. كسانى كه تخصّص علمى دارند، مى‌دانند وقتى يدات يكنواخت نباشد بسيار براى بدن ضرر دارد. به علاوه اين نمك‌ها به سختى در آب حل مى‌شوند كه همين امر نشان دهنده ناخالصى شديد آن است. در صورتى كه بهترين نمكى كه به طور طبيعى وجود دارد، نمك دريا و نمك درياچه اروميه است. براساس تجزيه و تركيب‌هاى لازم، اعلام شده است كه خوشبختانه اين نمك به طور طبيعى ١/ ١ يدات بيشتر ندارد. از همه مهم‌تر اينكه مواد حياتى كه در حال حاضر خيلى در پزشكى در مورد آن صحبت مى‌شود- يعنى منيزيم و كلسيم- به هيچ وجه در نمك‌هاى بازار وجود ندارد، در صورتى كه در نمك دريا ٧٥/ ٤٨٣ پى پى ام وجود دارد كه خود اين از بيمارى‌هاى بسيار زيادى جلوگيرى مى‌كند.

ادامه دارد ...

پى‌نوشت:

[١]. در جلد نه، صفحه شش حديث نور از امام خمينى (ره) نقل شده است، زمانى كه پزشكان علاقه‌مند به طب سنتى به حضور ايشان مى‌رسند ايشان مى‌فرمايند كه، «شماها در زمان مناسب به دنبال طبّ سنتى و اسلامى برويد و آنها هم به دنبال طبّ وارداتى بروند».