حضرت آيتاللّه العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى به روايت اسناد ساواك - -- - الصفحة ٤٧

تاريخى خطاب به رئيس مجلس شوراى ملى خواستار رأى عدم اعتماد به دولت شدند.

در بخشى از نامه آمده است:

«لازم است به جنابعالى و نمايندگان (به اصطلاح مجلسين) اعلام كنم پس از جنايات وحشيانه و كشتار فجيع مردم بى دفاع تهران، رأى دادن به اين دولت و حكومت نظامى و اين اختناق بى سابقه، خيانت به ملت و موجب سرافكندگى بيشتر در برابر خدا و ملت مسلمان و تاريخ است.

اگر ده ميليون هم از اين مردم بكشند روى مساعد به حكومت فعلى نشان نخواهند داد و توسل به اسلحه و قتل عام جز اينكه مملكت را در ورطه خطرات غرق بنمايد فايده‌اى ندارد.»

شجاعت سياسى آيت‌اللّه گلپايگانى‌

پرواضح است كه بررسى دامنه موضعگيريهاى سياسى آقاى گلپايگانى (كه موازى با حكومت پهلوى اول و دوم بوده است) خارج از حوصله اين مقال است. اگر چه كه به برخى از آنها در اين مجموعه اسنادى اشاره شده است لكن به صورت گذرا، اينك به چند مورد اشاره مى‌كنيم:

الف- در قضيه رحلت مشكوك فرزند بزرگوار حضرت امام خمينى، مرحوم حاج آقامصطفى خمينى (ره) در شرايطى كه ساواك حتى بردن نام امام خمينى را ممنوع كرده با انعقاد مجلس ترحيم در مسجد اعظم قم در آن جو خفقان‌آور و پليسى ساواك، رعب اقامه مجلس به وسيله ايشان شكسته شد.[١] در جريان شهادت آيت‌اللّه سيد محمدرضا سعيدى (رحمت‌اللّه عليه) كه در زندان شاه بر اثر شكنجه ساواك به شهادت رسيده بود و ساواك علت مرگ ايشان را ناراحتى گوارشى اعلام كرده بود، صريحا شهادت ايشان را به دست مأموران ساواك قلمداد كرده و با اعلان مجلس يادبود براى آن شهيد به اين امر اعتراض كردند. لكن ساواك قبل از آغاز مجلس مسجد را قفل كرده بود و مأموران، جلو مسجد ايستاده و از انعقاد مجلس جلوگيرى مى‌كردند و هر كس نزديك مى‌شد او را مى‌راندند.[٢] ب- در جريان وليعهدى- فرزند محمدرضا پهلوى- فرستاده رژيم خدمت آيت‌اللّه گلپايگانى‌

[١]- ر. ك: على كريمى جهرمى، پيشين، ص ١٢٣ و نيز اسناد متعدد اين مجموعه.

[٢]- ر. ك: همان.