حضرت آيتاللّه العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى به روايت اسناد ساواك - -- - الصفحة ١٨
تعالى عليهم اجمعين) اهتمام داشتند و بسيارى از اوقات، متون اين كلمات را قرائت كرده و آنگاه به تأكيد و يا نقد آنها مىپرداختند.
شيوه تدريس ايشان علىالخصوص اهتمامى كه براى رسيدن به نظر علماى بزرگ داشتند، اهميت اجتهاد و عظمت آن را در نظر انسان متجلى مىساخت.
به روايات وارده و مناسبه در هر مسئله اهتمام بسيار مىورزيد؛ بلكه گاهى پيش از بيان شقوق مطلب و اقوال مسئله كليه روايات مناسبه اعم از مؤيد و معارض را قرائت مىكردند و متن روايات را از روى وسائلالشيعه مىخواندند. در پايان يافتن مطالب شتاب نداشتند و غالبا تحقيق و بررسى مىكردند تا به يك نقطه اطمينان بخشى برسند و از اين رو گاهى مدتى در يك مطلب مىماندند و بحث فقهى ايشان در خصوص «حج» متجاوز از شش سال به طول انجاميد.
از بزرگان و اساتيد علم بسيار احترام مىكردند و حتى در مواقعى كه به نظر و رأى آنها ايراد داشتند بسيار محترمانه به نقد آن مىپرداختند.
اغراقگويى و مبالغه در جا انداختن نظريه خود نداشتند، هر چند كه از نظر خود دفاع مىكردند و لكن با تعابير اغراقآميز كه موجب وهن نظر مخالف باشد دفاع از رأى و نظر خود نمىكردند و اين مطلب از بارزترين خصوصيات تدريس معظمله بود.
داراى شرح صدر فوقالعاده بودند و اشكالات و ايرادات شاگردان را هر چند كم سابقه بودند تحمل مىكردند و اين مطلب خصوصا در اين سالهاى اخير با در نظر گرفتن بار سنگين مرجعيت و پيرى و ضعف مفرط ايشان به راستى اعجابانگيز بود و اگر احيانا مثل مواقع كسالت، تند مىشدند كلمات زننده درباره طرف به كار نمىبردند و گاهى اوقات جمله (اناللّه و انا اليه راجعون) را به كار مىبردند كه ظاهرا مقصودشان آن بود كه اينگونه ايراد مصيبت و بلاست. در مواقعى كه در نقل مطالب و يا جهات ديگر كم و زيادى صورت مىگرفت و به حضورشان تذكر داده مىشد؛ از پذيرفتن آن منعى نداشتند و گاهى صريحا از تذكر دهنده تقدير مىكردند.
ويژگيهاى اخلاقى
١- اخلاق فردى و اجتماعى
آيتاللّه گلپايگانى از همان دوران طفوليت در صدد تهذيب نفس خويش بود و تحصيل علم را با تصفيه باطن توأم ساخته بود. از معدود افرادى بود كه ملكه تقوى و تهذيب نفس در او بارور