حضرت آيتاللّه العظمى حاج سيد محمد رضا گلپايگانى به روايت اسناد ساواك - -- - الصفحة ٣٤
مقام و منصبى كه هستند به كمك اجنبى حاجت ندارند. اجانب آنها را روى كار نمىآورند. به آنها قرض و كمك نمىدهند، معادن و ثروت مملكت را از آنها نمىخواهند.
روحانيت تحت نظر مستشاران بيگانه اداره نمىشود تا به آنها مربوط باشد. آنها كه نوكر اجانب هستند كسان ديگر هستند و ملت آنها را خوب مىشناسد. خيلى جاى تأسف است لذا اينهمه اعلاميههاى منطقى كه از ناحيه مقامات روحانى صادر شد يكى در روزنامهها نوشته نشد.
در خاتمه اعلام مىكنم ما براى حفظ استقلال مملكت شيعه و حمايت از دين همه گونه مصيبت را استقبال مىكنيم و به آنها كه مىگويند روحانيت نبايد در سياست دخالت كند اعلام مىكنم دين ما اسلام و سياست ما سياست اسلامى است و مسلمان از سياست و نظارت در امور كشور نمىتواند بركنار بماند تا چه رسد به فقها و مجتهدين كه داراى مقام زعامت شيعه و نيابت عامه هستند.»
ايشان در بخشى از اين اعلاميه مىفرمايد:
«بالاخره به حريم مقدس روحانيت عملًا تجاوز كردند. حضرات آياتاللّه آقاى خمينى، آقاى قمى و آقاى محلاتى و ساير علماء و وعاظ را دستگير و آن حوادث اسفناك و قتل مسلمانان بيگناه را كه از فرط علاقه به دين تحريك و تهييج شده بودند به وجود آوردند و تظاهرات عميق و بىشائبه مردم نشان داد كه كاسه صبر و تحملشان لبريز شده است. در اين فاجعه ملت ايران در درياى مصيبت غرق شد و اگر چه عمال دستگاهها خواستند با اعمال وحشيانه خود تظاهرات واقعى ملت را لكهدار كنند و مسلمانان را به خرابكارى و اخلالگرى متهم نمايند. اما ملت ايران هوشيار و از حقايق امور و صحنههايى كه به دست دشمنان مملكت ايجاد مىشود آگاه است.»[١]
و در سومين اعلاميه كه پس از شانزده روز از بازداشت علما صادر شده است چنين مىفرمايند:
«... ما مىدانيم اين اهانتها موجب تحقير رجال روحانى نمىشود و براى ما باعث افتخار مىباشد كه به جرم دفاع از حريم احكام قرآن زندانى و به ائمه طاهرين تأسى داشته باشيم. تاريخ مذهب شيعه براى اولياء دين از اينگونه حوادث و حبسها بسيار ديده است.
[١]- ر. ك: همان، صص: ٣٧/ ١٣٣ و پيوست سند شماره: ١٤٦٩/ ٢٣١١ د ٣ تاريخ: ١٦/ ٤/ ٤٢ اين مجموعه اسنادى.