تأثیر تغذیه بر اخلاق - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٥٢ - ٥ تغییرپذیری اخلاق

بدى را با نیکى دفع کن ناگهان (خواهى دید) همان کسى که میان تو و او دشمن است گویى دوست گرم و صمیمى (و قدیمى تو) است!».

این آیه به‌خوبی نشان می‌دهد که عداوت و دشمنی‌های عمیق که در خلق و خوى انسان ریشه دوانده باشد، با محبّت و رفتار شایسته ممکن است تبدیل به دوستی‌های داغ و ریشه‌دار شود؛ اگر اخلاق، قابل‌تغییر نبود، این امر امکان نداشت.

٨. در روایات اسلامى نیز تعبیرات روشنى در این زمینه دیده می‌شود مانند احادیث زیر:

حدیث معروف{رسول خدا ٦}إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ‌ مَكَارِمَ‌ الْأَخْلَاق‌؛

به‌راستی‌که من مبعوث شدم تا شرافت‌های اخلاقی را کامل و تمام کنم {و به مردم بیاموزم} ».[١] دلیل واضحى بر امکان تغییرصفات اخلاقى است.

روایات فراوانى که تشویق به حُسن خلق می‌کند، مانند حدیث نبوى «لَوْ يَعْلَمُ‌ الْعَبْدُ مَا فِي‌ حُسْنِ‌ الْخُلُقِ‌ لَعَلِمَ أَنَّهُ مُحْتَاجٌ أَنْ يَكُونَ لَهُ خُلُقٌ حَسَنٌ؛

اگر بندگان می‌دانستند که حُسن خُلق چه منافعى دارد، یقین پیدا می‌کردند که محتاج به اخلاق نیک‌اند».[٢]

در حدیث دیگرى از همان حضرت می‌خوانیم: «اَلْخُلْقُ الْحَسَنُ نِصْفُ الدِّینِ؛ اخلاق خوب، نیمى از دین است».[٣]

[١]. بِحارالانوار، ج ٦٨، ص ٣٨٢. در برخی نُسخ چنین است «بُعِثْتُ‌ لِأُتَمِّمَ‌ مَحَاسِنَ الْأَخْلَاق‌». مجموعه ورام، ج ١، ص ٨٩.

[٢]. بِحارالانوار، ج ١٠، ص ٣٦٩.

[٣]. همان، ج ٦٨، ص ٣٨٥.