تأثیر تغذیه بر اخلاق - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٥١ - ٥ تغییرپذیری اخلاق
ولى نباید فراموش کرد که «اخلاق» و «عمل» لازم و ملزوم یکدیگر و بهمنزله علّت و معلولاند و در یکدیگر تأثیر متقابل دارند؛ هر اخلاق خوبى سرچشمه اعمال خوب است، همانگونه که اخلاق رذیله، اعمال زشت را به دنبال دارد؛ و در مقابل، اعمال نیک و بد نیز اگر تکرار شود تدریجاً تبدیل به خلق و خوى خوب و بد میشود.
٧. آیاتى که با صراحت تشویق به تهذیب اخلاق میکند و از رذایل اخلاقى بر حذر میدارد نیز دلیل محکمى است بر امکان تغییر صفات اخلاقى، مانند«قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَکّیها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسّیها؛
هر کس نفس خود را تزکیه کند رستگار شده و آنکس که نفس خویش را با معصیت و گناه آلوده سازد نومید و محروم گشته است».[١]
تعبیر به «دسّیها» از ماده «دسّ» و «دسیسه» در اصل به معنى آمیختن شىء ناپسندى با چیز دیگر است؛ مثلاینکه گفته میشود «دسّ الحنطة بالتراب؛ گندم را با خاک مخلوط کرده»،این تعبیر نشان میدهد که طبیعت انسان بر پاکى و تقوا است و آلودگیها و رذائل اخلاقى از خارج بر انسان نفوذ میکند و هر دو قابل تغییر و تبدیل است.
در آیه٣٤ سوره فصّلت مىخوانیم:«اِدْفَعْ بِالَّتى هِىَ اَحْسَنُ فَاِذاَ الَّذى بَیْنَکَ وَبَیْنَهُ عَداوَةٌ کَاَنَّهُ وَلِىٌّ حَمِیْمٌ؛
[١]. شمس/٩ و ١٠.