تأثیر تغذیه بر اخلاق - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٦٢ - ٦ تأثیر و تأثر (اثرگذاری و اثرپذیری)
عالم ماده از چهار عنصر بسیط که به غیر از خود تجزیه نمیشوند، تشکیل شده است و کل عالم ماده با ترکیبهای گوناگونی از این عناصر به وجود آمدهاند.
در طب سنتی ایران اعتقاد بر این است که این عناصر به صورت مفرد در طبیعت موجود نیستند، بلکه به صورت ترکیب، قابلیت وجود پیدا میکنند. بهعنوانمثال، خاک ظاهری، خود دارای ترکیبات مختلف بوده و به مواد گوناگونی مثل آهن، روی، مس و غیره تجزیه میشود؛ بنابراین از همین اصل میتوان دریافت که نیرویی همواره این چهار عنصر را در جهت ترکیب با یکدیگر، در کنار هم و به شکلی آمیخته و ممزوج قرارمی دهد، به شکلی که هیچگاه به صورت مجزا در طبیعت یافت نمیگردند و آنها را عناصر اربعه نیز مینامند.[١]
یکی از روشهای دستهبندی در جهان آفرینش، توجه به کیفیت موجودات است. کیفیات به دو دسته مشترک و غیرمشترک تقسیم میشوند. کیفیت غیر مشترک آن است که در اجسام گوناگون مختلف میباشد و قابل مقایسه نیستند مثل رنگ و بو؛ اما کیفیت مشترک در همه اجسام وجود دارد و قابل مقایسه با هم است مثل سنگینی و سبکی. اگر به صورت فرضی ارکان در ستونی کنار هم قرار گیرند، به ترتیب سبکی و سنگینی از یکدیگر مجزا خواهند شد، به طوری که آتش
[١]. مقایسه نظریه ارکان طب سنتی ایران و نظریه پنج عنصر طب سنتی چین، الهام بهمنش مرتضی مجاهدی، روشنک ثاقبی، محمد حسین آیتی، حمید رضا بهرامی طاقانکی، زینب محمودپور، حسام الدین علامه، حسین سلمان نژاد، سید علی مظفر پور، فصلنامه پژوهش در تاریخ پزشکی، سال، چهارم، شماره ٢. (٢٠١٥).