تأثیر تغذیه بر اخلاق - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٥٨ - ٦ تأثیر و تأثر (اثرگذاری و اثرپذیری)

و داخل در بحث تعلیم و تعلم است، زیرا تعلیم و تعلّم گاهی به صورت نظم و گاهی به صورت نثر است؛ اما آنجا که آهنگ در کسی اثر می‌گذارد- او را می‌گریاند یا می‌خنداند- امر جسمانی و مادی در روح که امری مجرد است، اثر می‌گذارد.

٤. تأثیر امری مجرد در امری مادی: مانند مسئله چشم، سحر و مانند آن است. برخی شور چشم یا بد چشم‌اند، اگر نگاهی به کسی یا چیزی کنند، آسیبی به آن می‌رسد. نیز سحر و طلسم شعبده، اوراد و اذکار خاصی است که با ادوات مادی، هماهنگ است و در روحیه یا بدن کسی اثر می‌گذارد. البته اگر در روح کسی اثر گذاشت، این تأثیر، تأثیر امر معنوی در امری معنوی دیگراست و از قسم دوم است؛ ولی اگر در جسم کسی اثر گذاشت، مثلاً کسی را بیمار کرد، در حقیقت، امری مجّرد است که در امری مادی – البته بدون تلقین- اثر می‌گذارد. چون اگر از راه تلقین باشد، این تأثیر، تأثیر روح در روح است که به قسم دوم برمی‌گردد.[١]

هر طعامی که بر بدن آدمی وارد شود، بعدازآنکه متأثر شود از حرارت بدنی، تأثیری در بدن می‌نماید.

[١]. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر موضوعی قرآن کریم، مبادی اخلاق در قرآن، ج ١٠، ص ١٠٨.