تأثیر تغذیه بر اخلاق - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٣٩ - ٣ تأثیرگذاری روح و بدن بر یکدیگر

صفات روانی می‌شود. بدین ترتیب غذا در مزاج و مزاج در شکل‌گیری اخلاق و ادراک مؤثر است.[١]

جوادی آملی درباره نقش تغذیه در اندیشه می‌گوید:

اگر انسان حرام‌خوار بخواهد درست بیندیشد، بسیار سخت است؛ زیرا استعداد تام و نصاب قبول برای فیض یابی، از شرایط اصلی است. اگر کسی از راه حرام تغذیه کرد و جوارح و جوانحش رشد یافت، صرف موعظه در او اثر ندارد. تغذیه حرام، تنمیه{رشد} ناصواب را به همراه دارد و افکار و اوصاف پلید آن را تعقیب می‌کنند؛ مانند درخت کج که در زمان نهال بودن صالحیت صالح و راست ایستادن را داشت، اما اکنون‌که کج بار آمده، درمان‌پذیر نیست؛ یعنی صالح آن میسور نیست. امام حسین٧ به مهاجمان انسانیت فرمودند سر اینکه رهنمودهای من در شما اثر نمی‌کند، این است که شما:

اولاً باید معارف مرا بفهمید؛

ثانیاً طبق آن فهم تصمیم بگیرید؛

ولی فهم امروز شما همان غذای قبلی است که به صورت فهم امروز درآمده است؛ به همان دلیل که فهمنده امروز، یعنی روح و جان شما، همان نطفه گذشته است. اگر همان نطفه با سیر جوهری بالا آمده و روح مجرد شده، آن غذاها هم به

[١]. تبیین فلسفی رابطه غذا با روح و اندیشه با نگاهی به متون دینی، احمد شه گلی، دو فصلنامه علمی انسان پژوهی دینی سال شانزدهم، شماره ٤١، بهار و تابستان ١٣٩٨.