در فصل پيشين گذشت كه ديدگاه‌هاى مختلفى درباره منشأ حاكميت حكومت‌ها ذكر گرديده است؛ اعمّ از نظريه خاستگاه الهى، زور، قرارداد اجتماعى و .... در اين فصل برآنيم تا خاستگاه حكومت در اسلام را بررسى كنيم.

براساس صريح آيات قرآن كريم، منشأ حاكميت و ولايت، خداوند متعال است.[١] اوست كه خالق، مالك و ولىّ و ربّ مطلق در عالم است.[٢] بر همين اساس، هرگونه حاكميت و ولايت از طرف غير خداوند مطرود است؛ مگر اين‌كه در طول حاكميت خداوند و با اذن و جعل او باشد.[٣] هركس بخواهد ولايت و سلطه‌اى بر ديگران اعمال كند، بايد از طرف خدا مأذون باشد؛ وگرنه اين ولايت و سرپرستى، باطل و ظلم و تجاوز به حقوق ديگران است.[٤]

١- ٣. حاكميّت و ولايت الهى‌

براى اثبات حقّ حاكميّت و ولايت انحصارى خداوند، از آن‌جا كه بحث از افعال‌

[١] - آيات شورى( ٤٢)، ٩؛ سجده( ٣٢)، ٤؛ يوسف( ١٢)، ١٠١؛ احزاب( ٣٣)، ٣٦؛ مائده( ٥)، ٥٥؛ اعراف( ٧)، ٥٤؛ انعام( ٦)، ٥٧.

[٢] - الحمد للّه ربّ العالمين، حمد( ١)، ٢.

[٣] -\i« يا داوود انا جلعناك خليفة فى الارض»\E ص( ٣٨)، ٣٩؛ و نيز بقره( ٢)، ٢٤٧؛ نساء( ٤)، ٥٤؛ مائده( ٥)، ٢٠؛ يوسف( ١٢)، ١٠١؛ ص( ٨) ٣٥.

[٤] - مائده( ٥) ٤٤، ٤٥ و ٤٧.