ولايت فقيه انديشه اى كلامى

ولايت فقيه انديشه اى كلامى - شمس، على - الصفحة ١٢٠

عمده دلايل عقلى طرح شده در اين مبحث، همين سه دليل‌اند و باقى ادلّه، بيانگر ابعاد ديگر اين دلايل هستند؛ البتّه اشاره شد كه بازگشت اصلى برهان لطف هم به حكمت الهى است. در اين‌جا به چند نمونه ديگر از اين براهين اشاره مى‌كنيم.

١. دليل عقلى مبتنى بر هدايت الهى‌

پس از اثبات توحيد در ربوبيّت، مى‌توان ادّعا كرد كه هدايت الهى بشر امرى ضرورى است؛ زيرا از جلوه‌هاى ربوبيّت خداوند به شمار مى‌آيد. بر اين اساس اين گونه مى‌گوييم:

١. نوعى هدايت و نظم بر كلّ جهان حاكم است و حركتى آگاهانه براى جهان وجود دارد.

٢. انسان كه جزئى از اين جهان است، مشمول اين هدايت مى‌باشد.

٣. براى انسان سه هدايت متصوّر است:

الف) هدايت عامّ طبيعى‌

ب) هدايت فطرى (عقلى)

ج) هدايت خاصّ الهى (ربوبيّت تشريعى)

از آن‌جا كه بشر در معرض گناه است، تضمين كافى براى هدايت درونى ندارد؛ بنابراين نيازمند هدايت خاصّ الهى است.