است، نمايانگر وظيفه اميران و حاكمان نيز مى‌باشد و اجراى قانون را بر عهده آنان مى‌گذارد. البته آيات ديگرى نيز در همين زمينه وجود دارد.[١] با توجّه به چنين قوانين مسلّمى كه از وحى سرچشمه مى‌گيرد و مورد اتّفاق همه فرقه‌هاى اسلامى است، يا بايد امّت اسلامى با بى‌اعتنايى به «تشكيل دولت اسلامى»، از آرمان عينيّت يافتن قرآن در جامعه چشم‌پوشى كنند و حيات طيبّه قرآن را كنار نهند و در عمل، اسلام را از متن زندگى خود جدا كنند، و يا براى تشكيل دولت اسلامى به پا خيزند و در پرتو آن، اسلام را در همه زواياى زندگى خويش پياده كرده و بدين وسيله، به مكتب و ايمان خود وفادار بمانند.

گروه دوّم: الف) احكام و مقرّراتى كه در زمينه روابط اجتماعى مسلمانان است.

ب) احكام و مقرّراتى كه همه مسلمانان در اجراى آن وظيفه دارند.

ج) احكام و مقرّراتى كه دخالت خودسرانه افراد، به آشفتگى اوضاع و اختلال در نظام مى‌انجامد.

د) احكام و مقرّراتى كه در اجراى آن‌ها به نظارت و كنترل دولت نياز است.

امر به معروف و نهى از منكر، در برخى از موارد، اين‌گونه است؛ چرا كه در مراحل ابتدايى آن، مانند تذكّر، راهنمايى و امر و نهى زبانى، هر مسلمانى مى‌تواند مستقيما انجام وظيفه نمايد و نيازى به دخالت دولت نيست؛ ولى در

[١] -\i« الزّانية و الزّانى فاجلدوا كلّ واحد منها مأة جلدة؛\E زن و مرد زناكار را صد ضربه‌تازيانه بزنيد»، نور( ٢٤)، ٢ و مائده( ٥)، ٣٣.