ولايت فقيه انديشه اى كلامى - شمس، على - الصفحة ٢٥
نظر و معرفت به خداوند، صفات خدا، عدل و ... است كه همگى مباحث كلامىاند.
«القسم الثّانى: التّكليف السّمعى» مباحث نماز، روزه، وضو، حجّ و ... را در برمىگيرد كه بحثهايى فقهى است.
«القسم الثّالث: المستحقّ بالتّكاليف و احكامه» شامل ثواب و عقاب، شفاعت، حساب و ميزان و ... است و از متعلّقات مباحث كلامى به شمار مىآيد.
بنابراين، نبايد با صرف ديدن نام «فقه» در عنوان كتاب، كلّ مباحث آن را يكسره مباحث فقهى پنداشت؛ چرا كه در گذشته، نامگذارى كتابهايى كه محتوى چند موضوع بودهاند، معمولا براساس «تسمية الكتاب باسم جزئه» بوده است.
در هر صورت ابو الصّلاح، فصلى تحت عنوان «فصل فى تنفيذ الاحكام» دارد كه به بررسى چگونگى اجراى احكام الهى و شرايط مجرى آن مىپردازد:
فصل اجراى احكام
هدف از احكامى كه خداوند ما را متعبّد به آنها كرده، اجراى آنهاست و صحّت اجراى آنها، نيازمند شناخت كسى است كه آنها را درست اجرا كند ... و عهدهدارى اين امر براى غير شيعه جايز نيست ... و كسى كه شرايط نيابت از امام عليه السّلام را ندارد نيز نمىتواند آنها را بر عهده بگيرد. اين شرايط عبارت است از: علم به حقّ، توان اجراى صحيح آن، دارا بودن عقل، رأى، سعه صدر، بصيرت،