به هر حال، اين افسانه در جامعه نفوذ كرده و تأثير سوء خود را گذاشته و اين امر در نتيجه تعصّب كوركورانه است كه مبتلايان خود را از جادّه حق و صواب، منحرف نموده و پاى عقل را به وادى اوهام و انحرافات مى‌كشاند؛ قرنها مى‌گذرد و اين افسانه همچنان جاى خود را در ميان كتابهاى تاريخى باز مى‌كند، بدون اين كه دست تحقيق به آن رسيده يا كسى بپرسد: آيا اين مطلب، شايستگى اين جايگاه را دارد يا نه؟

علاوه بر اين، بسيارى از نويسندگان هم، مطابق اميال و خواسته‌هاى نفسانى خود، در اين داستان دخل و تصرّف كرده‌اند و از هوش خدادادى و موهبتهاى علمى خود، هيچ بهره‌اى نجسته‌اند.

ما منكر اين مطلب نيستيم كه در ميان نويسندگان مسلمان، كسانى هم هستند كه منكر افسانة ابن سبا شده و بر اين اعتقاد هستند كه اين اسطوره جايگاهى در تاريخ اسلام ندارد و با اصل وجود آن، به مبارزه برخاسته و خواستار زدودن آن از تاريخ اسلام شده اند. بعضى هم در صحّت آن ترديد كرده‌اند، امّا از نفى و اثبات آن، خوددارى نموده‌اند.

امّا جاى تعجّب اين جاست كه عدّه‌اى را مى‌يابيم كه متعصّبانه به دفاع از وجود ابن سبا پرداخته تلاش مى كنند وجود او و اقدامات وى را در برانگيختن فتنه در ميان مسلمانان، اثبات كنند و به اين مقدار نيز بسنده نكرده به كسانى كه منكر اين قضيّه هستند، حمله‌