و چنانچه از در آمد بين سال زمين اول را خريده و پس از چند سال آن را فروخته و در خريد زمين دوم صرف نموده، بايد زمين دوم را به قيمت خريد آن- كه همان پول فروش زمين اول است- تخميس كند، و اللّه العالم.

٧٥١

- سرمايه‌اى كه براى امرار معاش و كسب در آمد مؤونه مى‌باشد به فتواى مرحوم آية اللّه العظمى خوئى قدّس سرّه مقدار مؤونه يك سال از خمس معاف است، اولا مؤونه يك سال مقدّر معين ندارد و قيمت زمين و ساير اجناس ثابت نيست، و ثانيا مؤونه سال كه مستثنى است آيا مؤونه سال بعد مراد است يا سال قبل، لطفا نحوه تخريج مقدار مستثنى از سرمايه‌اى كه واجب الخمس نيست بيان فرماييد؟

بسمه تعالى‌

- مؤونه سال در آخر سال معلوم مى‌شود و به مقدار مؤونه سال ربح از ربح همان سال مى‌تواند از سرمايه استثناء كند، مثلا اگر هشت ماه به آخر سال مانده مقدارى از ربح را سرمايه قرار داد در آخر سال به اندازه مؤونه و مخارج هشت ماه لازم نيست از سرمايه خمس بدهد و بقيه را تخميس مى‌كند، و اللّه العالم.

٧٥٢

- كسى كه از اول تكليف خمس نداده و پس از پانزده سال تصميم مى‌گيرد اموال خود را كه به تدريج جمع شده تصفيه كند به چه صورت بايد براى خود سال خمسى قرار دهد؟

بسمه تعالى‌

- درآمدهايى كه بر آنها سال گذشته تخميس مى‌كند و درآمدى را كه بر آن سال نگذشته نيز مى‌تواند تخميس كند و اول سال از همان زمان تخميس قرار داده مى‌شود، و اللّه العالم.

٧٥٣

- كسانى كه از سهم امام استفاده مى‌كنند در مدارس علميه تا چه حد بايد درس بخوانند كه قطعا شهريه‌اى كه مى‌گيرند حلال باشد؟

بسمه تعالى‌

- اگر قصدشان اين است كه درس بخوانند و به دين خدمت بكنند چنانچه بطور متعارف درس بخوانند گرفتن شهريه مانعى ندارد، و اللّه العالم.

٧٥٤

- آيا روحانى كه مى‌گويد من وكيل حاكم شرع هستم براى شخصى سال خمسى قرار