علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٢٣
مانع از تأثير اندوه بر ما شد.
مورد بعد، آيه ١١ سوره انفال است: Gوَ يُنزِلُ عَلَيْكُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاءً لِّيُطَهِّرَكُم بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنکُم رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَ لِيَربِطُ عَلىَ قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامF که خداوند در جنگ بدر با نازل کردن باران مانع از ورود يا اثر گذاشتن وسوسه شيطان در دل مسلمانان شد.
بنابراين دامنه كاربرد اين واژه، فراتر از رفع آلودگى موجود است و دفع پليدىهاى تحققنيافته و عدم تأثيرگذاري رجس را نيز دربر مىگيرد. از اينرو مانعيتي که از «اذهاب عن» فهميده ميشود، هم ميتواند به معناي مانعيت اثر و هم مانعيت اصل باشد. در پايان مؤيدات نيز بيان ميشود كه به لحاظ تفسيري ميتواند مضمون مورد نظر را تأييد كند كه به لحاظ تفسيري ميتواند مضمون مورد نظر را تأييد كند.
گفتار سوم اين فصل درباره مفهوم رجس است. درباره معناي اين واژه، ديدگاههاي متعددي ارائه شده است که نتيجه آنها پرهيز از برخي گناهان است و حداکثر نتيجه اين سخن، عدالت و تقوا يا تشديد در تکاليف است. در اين صورت، اختصاص آن به اهلبيت معنا ندارد.
از سوي ديگر عصمت کاملترين مرتبه تقوا و ثمره آن است و به اتفاق فريقين، يکي از اهلبيت، شخص رسول خدا٦ است. با اينکه آن جناب معصوم است، ديگر عدالت و پرهيز از برخي گناهان اوليه مثل دروغ معنا ندارد. افزون بر اين، مفهوم رجس با «الف و لام» آمده است. از اينرو نفي هر نوع رجس را دربر ميگيرد، نه اينکه تنها نافي برخي از مفاهيم رجس باشد. بنابراين محدود کردن معناي کلمه به موارد خاص با ظاهر آيه سازگاري ندارد.
از جمله راههاي شناخت معناي کلمه رجس، استفاده از همنشينها و جانشينهاي اين واژه است که در روايات ائمه: به برخي از آنها اشارهشده است.
ايشان با تمسک به آيه تطهير، سوء و فحشاء، آفات و ذنوب، شرک، زلل و فتن و دنس، شک در خدا و دين را از مصاديق رجس شمردهاند. حاصل روايات اين است که هر چيز بد و خصلت قبيح مانند شک، جهل، چرک، کثيفي و به طور کلي هر آنچه موافق حق نباشد و تبعات بدي داشته باشد، از اهلبيت: دور است. افزون بر اين، ايشان از مطلق لغزش، حتي آنچه بدون قصد هم باشد و از امراضي که موجب نفرت خَلق و زشت شدن خِلقت ميشود پاک هستند.
بنابراين معناي رجس در آيه تطهير برخاسته از معناي اوليه آن _ يعني اختلاط و