علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٤
مقدمه
بخشي از آيه ٣٣ سوره احزاب که معروف به آيه تطهير است، در ميان آياتي قرارگرفته که برخي احکام را به همسران پيامبر٦ تذکر داده است. اراده الهي در اذهاب رجس و تطهير اهلبيت از پيامهاي مهم آيه به شمار ميرود. اختلاف ضميرهاي اين قسمت از آيه با آيات قبل و بعد، باعث اختلاف ديدگاهها در تعيين مصداق اهلبيت و مفهوم اراده و بهتبع در گستره معنايي رجس و تطهير شده است.
وجود اختلافهاي يادشده در اين آيه _ که نقشي محوري در اثبات قرآني «عصمت» دارد _ و نيز بيان مقام و موقعيت افرادي در اين آيه که ميتوانند در کنار قرآن مرجع ديني و فکري براي تمام انسانها باشند، موجب شده پاياننامه مذکور به بازپژوهي تفسيري آيه تطهير با توجه به همه ديدگاههاي مطرحشده و بهرهگيري از مباني زبان و ادبيات عرب، لغت، تاريخ و احاديث و سپس تطبيق ديدگاههاي شيعه و سني درباره معنا و مصداق واژه «اذهاب رجس»، «تطهير»، «مصداق اهلبيت» و «مفهوم اراده» بپردازد.
نوشتار پيش رو، گزارشي مختصر از پاياننامه
«نويافتههايي در تحليل محتوايي
آيه تطهير» با راهنمايي حجتالاسلام و المسلمين
دکتر عبدالحسين کافي و مشاوره حجتالاسلام و المسلمين دکتر
محمد فاکر ميبدي است که براي مقطع کارشناسي
ارشد تدوينشده و در اسفند ماه سال ١٣٩٤ مورد دفاع قرار گرفت و موفق به کسب
رتبه عالي شد.
اين گزارش از دو بخش تشکيلشده که در بخش اول به معرفي ساختار و کليات ميپردازد و در بخش دوم گزارشي مختصر از محتواي پاياننامه بيان ميشود.
بخش اول: گزارش ساختار و کليات
در هر نوشته علمي، سعي ميشود مطالب در قالب الگويي علمي و منطقي ارائه شود. از اينرو در نوشتار پيش رو نيز تلاش شده است ارائه محتوا در يک سير منطقي انجام پذيرد. بدين جهت براي آشنايي با اين پاياننامه، بهصورت اجمال به توصيف ساختار و سپس تصوير کلي موضوع پرداخته ميشود.
الف) ساختار
پاياننامه يادشده پس از مطالعه حدود ٢٥٠ اثر تفسيري _ کلامي از منابع مکتوب و