علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٢٠

در ادامه، سخن برخي از مفسران بيان مي‌شود که با استشهاد به آيه ٧٣ سوره هود بر اين باورند که کساني ديگر مانند همسران پيامبر نيز شامل اين آيه هستند و دلايلي نيز براي علت تغيير ضمائر موجود (عَنكُم _ يُطَهِّرَكم) در آيه تطهير با آيات قبل و بعد مطرح مي‌کنند که پس از ذکر آنها، پاسخ‌هايي در رد اين شبهه نيز بيان مي‌شود. از جمله مهم‌ترين دلايل اختصاص اين آيه به اصحاب کسا، وجود بيش از هفتاد روايت که از طرق مختلف سني و شيعه با سندهاي صحيح و موثق تخريج شده است و در بخش ديگر اين گفتار به گونه‌شناسي اين روايات پرداخته‌شده است.

گونه اول شامل رواياتي است که شأن نزول اين آيه را بيان مي‌کنند. گروه ديگر روايات، بيان‌کننده مصاديق عيني اهل‌بيت هستند. دسته سوم، رواياتي هستند که اشاره دارند
بر اين‌که پيامبر٦ مدتي هنگام نماز، به آستانه خانه حضرت على٧ _ که منزلگاه
فاطمه و حسنين: بود _ مى‌آمد و با يادآورى آيه تطهير، بر ايشان به عنوان «اهل‌بيت» سلام مى‌کرد. گونه چهارم، ذکر احاديثي است که اهل‌بيت: به اين آيه به عنوان فضيلت و منقبتِ منحصر به‌فرد اشاره مي‌کردند. گروه پنجم، سخن اصحابي است که همواره
در حسرت و آرزوي رسيدن به اين منقبت بودند. در پايان به سخنان برخي از صحابه و تابعان اشاره مي‌شود که معارض با روايات پيشين هستند. سپس جواب‌هايي همچون دلالت صريح روايات بر اختصاص آيه بر خمسه طيبه و در مقابل نفي شمول همسران پيامبر بيان مي‌گردد.

در ادامه اين گفتار، مسئله رعايت وحدت سياق آيه تطهير با آيات ديگر ذکر مي‌شود که مجموع آنها مربوط به همسران پيامبر٦ است و تخصيص آيه به اصحاب کسا مناسب قبل و بعد آيه نيست.

خلاصه جوابي که بيان مي‌شود، اين است که تمسّک به سياق در مقابل نصّ، تمسک به مدلول ظني نسبت به مدلول يقيني يا دست‌کم تمسک به‌ظاهر نسبت به اظهر است. افزون بر اين‌که وحدت سياق در کلامي که از جمله‌هاي متعدد تشکيل‌شده است، ‌آن‌گاه تحقق مي‌يابد که جمله‌هاي مزبور از نظر ظاهري، به‌هم‌پيوسته و از نظر موضوع نيز وحدت داشته باشند؛ در حالي که آيه تطهير با آيات قبل و بعد خود از نظر ظاهر و نيز موضوع متفاوت است. اما نامربوط بودن صدر و ذيل آيات با هم، از روش‌هاي ويژه قرآن است که انسان را از شأني به شأن ديگر مي‌برد و سپس به شأن قبلي برمي‌گرداند.