علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٤
سران غلو که در ابتدا براي امام باقر٧ تبليغ ميکردند، پس از شهادت ايشان خود را وصي امام خواندند و مدعي شدند تا زمان ظهور مهدي، زمام امور مردم و شريعت را بر عهده دارند. همچنين ميتوان به مغيرة بن سعيد اشاره کرد که معتقد بود مهدي موعود، محمد بن عبدالله بن حسن است و پس از آنکه او به دست منصور دوانيقي کشته شد، مرگ او را انکار کرد و مدعي شد که مقتول، شيطاني در سيماي محمد بن حسن بوده و او همچنان زنده است.[١٥]
٤-١. وحي و علم غيب
يکي ديگر از محورهاي چالش برانگيز در اعتقادات و باورهاي غاليان، بحث درباره ميزان دانش امام٧ بهويژه علم ايشان از غيب و مسائل ماورايي و همچنين امکان دريافت وحي از سوي پروردگار جهانيان است. برخي از غاليان فرضيه بسته شدن باب وحي پس از رحلت رسول گرامي اسلام٦ را منکر شدند و چنين مدعي شدند ائمه اطهار: نيز امکان دريافت وحي دارند و از اين طريق با خداي يگانه به صورت مستقيم در ارتباطاند.[١٦] برخي ديگر پا را فراتر نهادند و مدعي شدند همانگونه که خداوند رحمان از اسرار جهان هستي آگاه است، فرستادگان و پيشوايان امت نيز از آن آگاهي دارند و مسئلهاي وجود ندارد که از دايره معرفت آنان بيرون باشد.
در اينجا بايد اين نکته مطرح شود که هرچند اماميه معتقد به بسته شدن دروازه وحي پس از رحلت خاتم النبيين٦ است، اما علم و دانش جانشينان ايشان را بينهايت و متصل به دانش الهي ميداند. اين مسئله شامل آگاهي از امور غيبي نيز ميشود؛ اما آيا اين آگاهي به صورت مستقل است و در عرض آگاهي پروردگار بزرگ از اسرار جهان هستي قرار ميگيرد؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد به کتاب الهي مراجعه کرد و جواب را در آن جستوجو نمود. خداوند سبحان ميفرمايد:
نهان آسمانها و زمين از آن خداست و تمام كارها به او بازگردانده مىشود. پس او را پرستش كن و بر او توكل نماى و پروردگار تو از آنچه انجام مىدهيد غافل نيست.[١٧]
همچنين در آيهاي ديگر ميفرمايد:
[١٥]. همان، ص٢٨٣.
[١٦]. «بازشناسي انديشه غلو»، ص١٢٩.
[١٧]. هود، ١٢٣.