علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٥

موجود در برخي کتابخانه‌هاي قم، همچون کتابخانه آيت‌الله مرعشي و مرکز تخصصي علوم حديث و همچنين با استفاده از نرم‌افزارهاي متعدد علوم اسلامي مانند جامع التفاسير، جامع‌ الاحاديث٣، کتابخانه کلام اسلامي، کتابخانه اهل‌بيت: و اسراء، به روش کتاب‌خانه‌اي به سامان رسيد. اين نوشتار _ که مطالعه آن حدود ٢٤ ماه به طول انجاميد _ پس از جمع‌آوري فيش‌هاي مکتوب و الکترونيکي در قالب برنامه وان نوت در سه فصل ارائه شده است.

فصل اول با عنوان «کليات و مفهوم‌شناسي» ابتدا به موضوع آيه تطهير و سپس ابعاد مورد بحث در اين نوشتار، شامل بيان مسئله، پيشينه، نوآوري، سؤال اصلي و فرعي، طرح فرضيات، اهداف، ضرورت و روش مي‌پردازد. گفتار دوم اين فصل نيز به مفهوم‌شناسي کلمات کليدي آيه تطهير و سپس به سه کلمه مرتبط با بحث _ يعني حجيت، عصمت و جبر و اختيار _ پرداخته است. مطالب اين دو گفتار، تصويري کامل از موضوع را به مخاطب براي افزايش درک مباحث بعدي ارائه مي‌دهد.

در فصل دوم، جمع‌آوري و تحليل نظريات مختلف با عنوان «بررسي محتوايي آيه تطهير» در قالب چهار گفتار با عناوين معناي اراده، معناي اذهاب رجس، معناي اهل‌بيت و معناي تطهير ارائه مي‌شود.

فصل سوم اين پايان‌نامه، «بازپژوهي محتوايي آيه تطهير» نام دارد که در سه گفتار
به بررسي واژه‌هاي اراده، اذهاب و رجس پرداخته و در انتها نتيجه‌گيري و کتاب‌نامه ذکر شده است.

ب) گزارش کليات

بجاست پيش از ورود به بيان محتوا، براي تسهيل ارتباط مخاطب با اين نوشته، در نمايي کلي، تصويري روشن از اين پژوهش ارائه شود. از اين‌رو پيش از گزارش محتواي پايان‌نامه ابتدا به‌صورت مختصر به بيان پيشينه، نوآوري، ضرورت و اهداف، طرح سؤالات و فرضيات پرداخته شود.

١. اهداف و ضرورت

الف) بازپژوهي آيه تطهير از آن‌رو لازم است که اين آيه متني محوري در همراهي قرآن و اهل‌بيت: به شمار مي‌رو‌د و مهم‌ترين ويژگي خاندان عصمت را بيان مي‌دارد؛ اما از سويي پراکندگي سخنان موجب گم‌شدن برخي از مفاهيم اصلي آيه شده و از سوي ديگر، با