علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٦

ترجمه با مصرف کننده تفسير توسط مترجم دانست. به عقيده وي، اشکال اصلي ترجمه‌ها توجه بيش از حد به زبان مبدأ و کم‌توجهي به زبان مقصد است.

آقاي بابايي در ادامه به بيان چند مورد اشکال در اين ترجمه پرداخت. اشکال اول
او به ترجمه Gيَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواF بود که چرا به «اي کساني که ايمان آورده‌ايد» ترجمه شده؟ در حالي که با توجه به مخاطب، بهتر بود گفته مي‌شد: «اي مؤمنان». يا در ترجمه Gلَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍF ترجمه شده به «مرداني از شما مردان ديگر را مسخره نکند» و بهتر بود به «همديگر را مسخره نکنيد» ترجمه مي‌شد. خلاصه ايراد ايشان اين بود که در ترجمه متون مقدّس، نيازي به دقّت‌هاي زياد نيست و مهم، فهميدن آيات براي مخاطب و خواننده است.

ناقد سوم، آقاي محمد اسفندياري است. ايشان _ که در بررسي خود براي فقه اللغه اهميّت زيادي قائل است _ اشکالات خود را از ترجمه واژه «جهل» شروع کرد. وي گفت: «واژه جهل در برابر سه واژه است؛ حلم، عقل و علم». سپس براي هر کدام شاهدي از روايات بيان کرد. اشاره وي به اين نکته بود که گلدزيهر و ايزوتسو به اين نکته در ترجمه قرآن اشاره کردند و همچنين در دانشنامه جهان اسلام _ که زير نظر دکتر حداد عادل بوده است _ نيز به اين نکته اشاره شده، در حالي که در ترجمه حاضر، همه موارد به «نادان» ترجمه شده است. همچنين وي به ترجمه عبارت «عَربيٌّ مُبين» اشکال وارد کرد که اين موارد، به معناي زبان عربي نيست، بلکه به اوج فصاحت قرآن اشاره دارد؛ چرا که همه مي‌دانند قرآن عربي است و خبر از عربي بودن آن امري بيهوده است.

پس از دو نوبت نقد ناقدان و در ميان آنها دفاع يکي از حضار _ که در امر ترجمه با آقاي حداد همکاري داشته _ نسبت برخي ايرادها، آقاي حسين علي‌زاده _ دبير جلسه _ خود به بيان سريع و اجمالي برخي اشکالات موجود در ترجمه مورد بحث پرداخت. اشکالات ويراستاري، توالي سه فعل، وجود برخي واژگان فارسي قديمي که امروزه فهميده نمي‌شود و برخي برداشت‌هاي ناصحيح از آيات، از اشکالات مطرح شده توسط ايشان بود.

پس از وي، آقاي علي شيرواني از ميان جمع به جلوي تريبون آمد و به برخي اشکالات جلسه خصوصاً نقد ناقدان انتقاد کرد و به دفاع از ترجمه مورد بحث پرداخت. وي با استناد به قول آيت‌الله جوادي آملي که قرآن ترجمه‌ناپذير است بيان کرد که نقد به ترجمه هميشه هست و خوب است که در نقد از افراط و تفريط جلوگيري کنيم.