علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠
مقدمه
جريان انحرافي غلو از سوي افرادي شکل گرفت که ضمن چشمداشت به ثروتاندوزي، ميکوشيدند در ميان جامعه مسلمانان موقعيتي فراهم نموده، مقام و منزلتي محترم براي خود دستوپا نمايند. بدين سبب و براي پيشبرد اهداف خود، اقدام به طرح مسائلي که ظاهر ديني، اما ريشهاي کفرآميز داشت کردند. آنها براي باورپذير نمودن آموزههايشان به ارائه تفسيرهاي باطني و نادرست از آيات قرآن روي آوردند و شاهد مثال بيانات خود را در قالب جعل حديث، به اهلبيت پيامبر: نسبت دادند؛ چرا که ايشان مورد اعتمادترين افراد در جامعه اسلامي بهشمار ميرفتند. اين مسئله با واکنش ائمه اطهار: مواجه شد و آنها شديدترين برخورد ممکن با اين جريان را در پيش گرفته، موفق شدند از گسترش اين جريان انحرافي و رشد بيش از پيش آن در ميان شيعيان جلوگيري کنند. ايشان ضمن اعلام برائت از آموزههاي اين جريان و بهويژه کساني که به گسترش آن مبادرت ميورزيدند، راهکارهايي ارائه کردند که از طريق آن، اين امکان فراهم شد که اصحاب اماميه بتوانند آنها را تشخيص دهند و ميان روايات صحيح و جعلي تميز بگذارند. ائمه اطهار: اقدامات متعددي براي مقابله با اين جريان در پيش گرفتند. يکي از اين اقدامات، معرفي و نقد آموزههاي جريان غلو و تبيين شيوههاي آنها در وضع حديث و انتساب آن به خاندان نبوت: بود.
درباره جريان انحرافي غلو، آثار متعددي نگاشته شده است. يکي از اين آثار، «غاليان: کاوشي در جريانها و برآيندها تا پايان سده سوم» اثر نعمتالله صفري فروشاني است که تلاش کرده است زمينههاي فکري در به وجود آمدن چنين جرياني در اسلام و بهويژه شيعه را بررسي کند. مقاله «بازشناسي انديشه غلو» نگاشته مريم قبادي و محمدعلي مهدويراد اثر ديگري است که در شماره ٧٨ مجله مطالعات اسلامي به چاپ رسيده و تلاش نموده چيستي غلو را مورد توجه قرار دهد و ابعاد الحادي و غيرالحادي اين جريان انحرافي را بررسي نمايد. «پژوهشي پيرامون پديده غلو و جريان غاليگري در شيعه» اثر سيد محمد رضوي در شماره ١٣ مجله سفينه نيز مقاله ديگري است که تلاش کرده نقطه آغازين اين جريان را از عبدالله بن سبا تا ساير فرقههاي عصر معصومين: مورد توجه قرار دهد و انديشههاي آنها را طرح و نقد نمايد. مقاله ديگري که ميتوان مورد توجه قرار داد، «ريشهها و علل پيدايش غلو در عصر ائمه:» است که در شماره ١٢ فصلنامه تاريخ فرهنگ و