محدّثان، همچون ابن ابی‌علی اصفهانی، برای نامور شدن به جای رنج سفر کشیدن
و استفاده از اساتید معتبر به جعل سند پرداخته و گفته‌های خود را به شیوخ معروف نسبت می‌دادند.[١]

ابن‌خلّاد رامهرمزی (م حدود ٣٦٠ق) با نوشتن کتاب المحدّث الفاصل اولین اثر در مصطلح الحدیث را تدوین کرد. در این دوره سبک جدیدی از نوشته با عنوان «اجازه» دیده می‌شود که در آن اساتید حدیث، اجازۀ نقل مرویات شفاهی و کتبی خود را به شاگردان مورد اعتماد می‌دهند. فارس بن سلیمان ارجانی (قرن ٤) اجازۀ نقل آثار خود را به ابو‌العباس بن نوح، استاد نجاشی داده است. او به شیوۀ اهل سنت چند مسند از اصحاب ائمه _ علیهم السلام _ را جمع آورد که مسند بهلول و مسند جعیفران از جملۀ آنهاست.[٢]

دایر کردن مدارس و مجالس تدریس قرآن و حدیث و ادبیات نیز در این دوره به چشم می‌خورد. ابو ‌احمد عسکری (م٣٨٢ق) در شوشتر و عسکر مُکرم مدرسۀ حدیثی ادبی بر پا کرد و شاگردان زیادی از سراسر جهان اسلام از محضر او بهرمند می‌شدند. ابو‌ علی مقری اهوازی (م٤٤٦ق) در دمشق مدرسۀ قرآن و حدیث دایر کرد. او گرایش سالمیه داشت و از آثار او اطلاعات مفیدی از مکتب سالمیه به دست می‌آید.[٣]

در این دوره گرایش محدّثان به نگارش در تاریخ و سیره و فضایل بیشتر شد. مناقب مالک، فضائل مدینه نوشتۀ محمد بن احمد شوشتری (م٣٤٥ق)[٤]، اخبار فاطمه الزهراء _ سلام الله علیها _ ، نوشتۀ احمد بن محمد صولی (زنده ٣٥٣ق)[٥]، الریحانتین الحسن و الحسین، نوشتۀ ابن‌خلّاد رامهرمزی،[٦]نشوار المحاضرة و المستجاد من فعلات الأمجاد، نوشتۀ قاضی محسن تنوخی (م٣٨٤ق)[٧] از دیگر کتب نوشته شده در این سبک است.

از ویژگی‌های دیگر این دوره ظهور محدثانی بزرگ با گرایش ادبی بوده است. حسن بن عبد‌الرحمان بن خلّاد رامهرمزی (م حدود ٣٦٠ق) در کتاب امثال الحدیث، مثل‌های حدیثی پیامبر _ صلی الله علیه و آله و سلم _ را جمع آوری کرده و به شرح واژه‌های مشکل آن

[١]. تذکرة الحفاظ، ج٢، ص٦٨٨ - ٦٨٩؛ میزان الاعتدال، ج٣، ص٥١٦.

[٢]. سیر أعلام النبلاء، ج١٦، ص٧٣ - ٧٤؛ رجال النجاشی، ص٣١٠.

[٣]. اعیان الشیعه، ج٥، ص١٤٦ - ١٤٩؛ تاریخ مدینة دمشق، ج١٣، ص١٤٣ ت ١٤٩.

[٤]. الاعلام، ج٥، ص٣١٠.

[٥]. الذریعه، ج١، ص٣٤٣.

[٦]. فهرست ابن ندیم، ص١٧٢.

[٧]. الذریعه، ج٢١، ص٢.