علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣٥ - سیر تاریخی حدیث در خوزستان و نقش محدثان آن در گسترش حدیث
٤. حدیث در مرحله آغازین
سلمان فارسی رامهرمزی (م حدود ٣٣ق) اولین محدث خوزستانی است. سلمان را برخی اهل منطقه جی اصفهان دانستهاند، اما در صحیح البخاری، سلمان از مردم رامهرمز معرفی شده است.[١] ابناثیر (م٦٣٠ق)[٢] و ابن حجر عسقلانی (م٨٥٢ق)[٣] و ابن عبدالبرّ (م٤٦٣ق) رامهرمزی بودن سلمان را ترجیح میدهند و بعد از این که سلمان را دارای اصالتی رامهرمزی میدانند، میگویند: «و گفتهاند که سلمان از اصفهان بوده است». حتی ابن عبدالبر قریه جی را بخشی از رامهرمز میداند.[٤] در کتب اربعۀ شیعه چهارده حدیث به واسطه سلمان نقل شده است که در بحار الانوار تعداد آنها بیشتر است و مضمون آنها بیشتر در باره قرآن، ولایت، علم پیامبر و امام علی _ علیهما السلام _ و زهد و... است. از سلمان فتوایی در باره صید نقل شده که در کتب فقهی موجود است.[٥] در منابع روایی اهل سنت نیز شصت حدیث از سلمان نقل شده است.[٦]
وی مجموعهای از احادیث امیرالمؤمنین _ علیه السلام _ را با نام حدیث جاثلیق جمعآوری کرده که شرح حال مناظره کاتولیک رومی با ابو بکر و امام علی _ علیه السلام _ است.[٧] حدود هفتاد حدیث در موضوع تفسیر آیات قرآن از سلمان گزارش شده است. سلمان در تسلیم شدن مردم مداین با گفت و گو و بدون جنگ و نیز در طراحی و ساخت شهر کوفه نقشی اساسی داشت.[٨]
نامه نگاری با امامان و دریافت جواب آنان نیز از نوشتههای اولیه این دوره است که معمولاً در موضوعی خاص بود. نامۀ عبدالله نجاشی (قرن ٢) والی اهواز به امام صادق _ علیه السلام _ و پاسخ ایشان با نام الأهوازیه در موضوع فقه و اخلاق از این نوشتههاست. شهید ثانی همۀ متن این نامه را در کشف الریبه آورده است.[٩]
[١].صحیح البخاری، ج٤، ص٢٧٠.
[٢]. أسد الغابة، ج٢، ص٣٢٨.
[٣]. الاصابه، ج٣، ص١١٩.
[٤]. الاستیعاب، ج٢، ص٦٣٤.
[٥]. الکافی، ج٦، ص٢٠٤؛ التهذیب، ج٩، ص٢٤؛ السنن الکبری، ج٩، ص٢٣٧.
[٦]. الأعلام، ج٣، ص١١٢.
[٧]. الامالی، ص٢١٨ - ٢٢١؛ الفهرست، ص٨١؛ بحار الانوار، ج١٠، ص٥٤ - ٥٧؛ الذریعه، ج٦، ص٣٧٦؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج١، ص١٢٠.
[٨]. الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج٦، ص٣٧٦؛ بحار الانوار، ج١٠، ص٥٤؛ تاج التراجم فی طبقات الحنابله، ص٣ - ٤؛ سلمان فارسی، ص١٧١.
[٩]. کشف الریبه، ص٨٦ - ٩٦.