علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤٠ - سیر تاریخی حدیث در خوزستان و نقش محدثان آن در گسترش حدیث
محدّثان شیعه دیده نمیشود، ولی محدّثان اهل سنت همچنان به فعالیت خود در عرصه حدیث و فقه ادامه میدهند. در این دوره دو محدّث بزرگ از اهل سنت از مذاهب شافعی و حنبلی برخواسته و ٢٨ کتاب در موضوعات مختلف در حوزۀ مذهب خود نگاشتهاند. محمد بن اسعد شوشتری (م بعد از ٧٣٠ق) از علمای شافعی بوده که در بلاد مختلف اسلامی به تدریس پرداخته و در گسترش مذهب شافعی نقشی اساسی داشته است.[١] نصر الله بن احمد شوشتری (م٨١٢ق) در فقه حنبلی به مقام فتوا و درجۀ استادی رسیده، در مدارس بغداد و قاهره مجلس تدریس و فتوا داشته و حنابله از نقاط مختلف از
محضر او استفاده میکردند. محدّثان بعدی، همچون ابنحجر عسقلانی از آثار او استفادۀ فراوان نمودهاند.[٢]
شرح کتب فقهی حدیثی گذشته و حاشیه و تعلیق نویسی بر کتب پیشین از ویژگیهای بارز این دوره است. محمد بن اسعد شوشتری، بیشتر از بقیه، بر کتب حدیثی تعلیق و حاشیه نوشته و نکات مفید و ارزشمندی از آنها استخراج کرده است. شرح الغایة القصوی، مجمع الدرر فی شرح المختصر نوشتۀ محمد بن اسعد بدر الدین شوشتری (م بعد از ٧٣٠ق)،[٣]حاشیه بر تنقیح زرکشی و حاشیه بر فروع ابنمفلح، نوشتۀ نصرالله بن احمد شوشتری حنبلی، معروف به جلال بغدادی (٧٣٣ _ ٨١٢ق) از جملۀ این شروح و حواشی هستند.
٢. تشیع در دورۀ میانی
در اوایل قرن هشتم سید نجم الدین محمود حسینی مرعشی آملی از مازندران به شوشتر میآید. او با دختر بزرگ سادات شوشتر ازدواج کرده و در آنجا ساکن میشود. با هدایت و ارشاد او عدۀ زیادی از مردم شوشتر به شیعه گرویده و تشیع در شوشتر رو به فزونی مینهد.[٤]
در قرن نهم سید محمد بن فلّاح موسوی مشعشعی (م حدود ٨٧٠ق)، شاگرد احمد بن فهد حلّی (م٨٤١ق) به هویزه آمد و به تبلیغ مذهب تشیع پرداخت. او در هویزه حکومتی
[١]. موسوعة طبقات الفقهاء، ج١٤، ص١٠٦٥- ١٠٦٦.
[٢]. الضوء اللامع فی اعیان القرن التاسع، ج٢، ص٢٩٤ و ج ٥، ص١٠٥؛ إنباء الغمر بأبناء العمر، ج١، ص٣٦٥؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج٩، ص٢٩١ - ٢٩٢.
[٣]. إنباء الغمر بأبناء العمر، ج١، ص٤٧٤؛ طبقات الشافعیه، ص١٢٩؛ کشف الظنون، ج٢، ص١١٩٢؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج١٤، ص١٠٦٥ - ١٠٦٦؛ الذریعه، ج٢٠، ص١٣٣ و ١٥٤؛ معجم المؤلفین، ج٩، ص٤٧؛ الاعلام، ج٦، ص٣٢؛ تاریخ بغداد، ج٢، ص١٤٨.
[٤]. اعیان الشیعه، ج١، ص١٩٩.