علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢١ - راهکارهای علامه حلی در برخورد با تعارض آرای رجالی در خلاصةالاقوال
ابن غضایری میگوید: «غلات او را یاد کرده و از وی نقل مینمایند و ما او را نمیشناسیم». [١]
مجموع تضعیفهای زهری در برابر توثیق نجاشی قوت یافته و لذا راوی در قسم دوم روات جای گرفته است.
در رجال الکشی روایات متعددی در توثیق و مدح عبد الله بن خداش وارد شده[٢] که با تضعیف نجاشی[٣] تعارض دارد و لذا راوی در قسم نخست روات ذکر میشود. [٤] همچنین، کثرت توثیقات داود بن کثیر رقی نسبت به تضعیفاتش موجب شده که علامه او را در قسم نخست روات جای دهد.[٥]
نیز در شرح حال احمد بن حماد مروزی در رجال الکشی مدح او توسط امام باقر _ علیه السلام _[٦] در مقابل مذمتهای متعدد او قرار گرفته است.[٧] علامه او را در میان روات غیر معتمد قرار داده و نوشته است:
از او چیزهایی نقل شده که بر ترک روایاتش دلالت دارد، و من در مورد روایات وی متوقف هستم.[٨]
در برخی موارد کثرت یکی از آرای رجالی با سایر مرجحات همراه شده و لذا ترجیح آن رأی بر دیگری توجیه بیشتری مییابد؛ به عنوان نمونه، توثیق محمد بن سنان توسط شیخ مفید[٩] در برابر تضعیف شیخ طوسی،[١٠] نجاشی[١١] و ابن غضایری[١٢] توان ایستادگی ندارد. از این رو است که علامه با اعلام توقف بر روایات او، وی را در قسم دوم روات جای داده است.[١٣]
[١]. خلاصة الاقوال، ص٣٧٣.
[٢]. اختیار معرفه الرجال، ص٤٤٧.
[٣]. رجال النجاشی، ص٢٢٨.
[٤]. خلاصة الاقوال، ص١٩٩.
[٥]. همان، ص١٤٠-١٤١.
[٦]. اختیار معرفه الرجال، ص٥١١.
[٧]. همان، ص٥٥٩.
[٨]. خلاصة الاقوال، ص٣٢٣.
[٩]. همان، ص٣٩٤.
[١٠]. الفهرست، ص٤٠٦؛ رجال الطوسی، ص٣٦٤.
[١١]. رجال النجاشی، ص٣٢٨.
[١٢]. رجال ابن غضایری، ص٩٢.
[١٣]. خلاصة الاقوال، ص٣٩٤.