١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢٤ - راهکارهای علامه حلی در برخورد با تعارض آرای رجالی در خلاصةالاقوال

دو نفر هستند.[١]

به همین جهت است که علامه بار دیگر عنوان زکریا ابو یحیی الموصلی را در قسم دوم روات یاد کرده است.[٢]

گویا علامه عمرو بن ابی المقدام و عمر بن ثابت بن هرم ابو المقدام را نیز دو راوی محسوب نموده که اولی را در قسم نخست روات ذکر کرده و تنها به نقل توثیق و مدح او پرداخته[٣] و دومی را در قسم دوم روات ذکر کرده و به نقل تعارض کلام ابن غضایری در ترجمۀ وی پرداخته است.[٤]

ج. تساوی مدح و ذم

علامه در صورت تساوی دو طرف مدح و ذم، راوی را در قسم دوم روات آورده و علی الظاهر حکم به تساقط هر دو قول نموده است. لذا راوی مورد بحث مجهول الحال شده و در قسم روات غیر معتمد قرار گرفته است. در این گونه موارد دو حالت ممکن است وجود داشته باشد:

١. گاه این تعارضات در کلام یکی از رجالیان دیده می‌شود و راوی توسط فرد واحد توثیق و هم تضعیف شده است. در این ‌صورت‌، برخی معتقدند که اگر اختلاف ‌نظر، نتیجه تحقیق‌جدید وی‌ باشد، آخرین‌ نظر او ملاک‌ خواهد بود؛ در غیر این‌ صورت،‌ اگر بتوان‌ بین‌ دیدگاه‌های‌ متفاوت‌ او جمع‌ کرد، بهتر است‌ و الّا در پذیرش‌ دیدگاه‌ وی‌ باید قایل‌ به ‌توقف‌ شد تا زمانی‌ که‌ به‌ کمک‌ قراین‌ جدید، یکی‌ از دو طرف‌ جرح‌ یا تعدیل‌ ترجیح داده شود. [٥]

علامه در چنین مواردی، اگر قرینه‌ای دیگر دالّ بر مدح یا وثاقت راوی وجود نداشته باشد، او را در قسم دوم روات قرار می‌دهد؛ به عنوان نمونه، عمر بن ثابت بن هرم را در
قسم دوم روات جای داده و در ترجمۀ وی گزارش کرده است که ابن غضایری در یکی
از کتاب‌هایش او را جداً ضعیف دانسته و در کتاب دیگرش نقل طعن رجالیان را از
جهتی دانسته و در پایان می‌گوید که او چنان که ایشان تصور کرده‌اند، نیست و ثقه


[١]. خلاصة الاقوال، ص١٥١.

[٢]. همان، ص٣٤٩.

[٣]. همان، ص٢١٢.

[٤]. همان، ص٣٧٧.

[٥]. خلاصة التأصیل لعلم الجرح و التعدیل، ص٣٤.