حرف درستی است ولی ما نمی‌توانیم مفهوم مشارق و مغارب را به آن محدود کنیم. به هرحال وقتی می‌گوییم مشرق و مغرب، مقصود جنس مشرق و مغرب است و این یک کنایه‌ای است از «همه جا».

امر به تحمل و دوری گزیدن زیبا

وَ اصْبِرْ عَلی ما یقولونَ وَ اهْجُرْهُمْ هَجْرآ جَمیلا. قبلا گفتیم که سوره مبارکه یا اَیهَا الْمُزَّمِّلُ جزء اولین سوره‌هاست (اولین سوره عرض نمی‌کنم)، بعضی گفته‌اند سوره سوم و بعضی مثلا دوم، به هرحال از سوره‌ه

ای مکیه قرآن است، و می‌دانیم که پیغمبر اکرم از همان ابتدا که مأمور شد به اینکه رسالت خودش را به مردم ابلاغ بفرماید و آیات اول سوره إقْرأ و آیات اول سوره یا ایها المدّثّر نازل شد (مخصوصآ سوره یا ایها المدّثّر: یا اَیهَا الْ مُدَّثِّرُ. قُمْ فَاَنْذِرْ برخیز، مردم را انذار کن، اعلام خطر کن. وَ رَبَّک فَکبِّرْ تکبیر پروردگار خودت را بلند کن، پروردگارت را به عظمت یاد کن، شعار الله اکبر بده، بتها را نفی کن. وَ رَبَّک فَکبِّرْ. وَ ثیابَک فَطَهِّرْ الی آخر) از همان اوایل که ایشان با شعار «قولوا لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ تُفْلِحوا» دعوت خودشان را آغاز کردند، با مخالفت بت‌پرستان و مخصوصآ سران بت‌پرستان و به تعبیر قرآن «ألْمُکذِّبینَ اُولِی النَّعْمَةِ»[١] یعنی پولدارها و ثروتمندهای

آنها مواجه شدند. بعد توضیح می‌دهیم که چرا قرآن بر این مطلب تکیه فرموده است. از همان اول با مخالفت شدید آنها مواجه شدند؛ و این‌گونه اشخاص، می‌بینید که اولین حربه‌شان تهمت زدن و نسبتهای ناروا دادن است که این چه می‌گوید؟! دیوانه شده، کلّه‌اش خراب است، جن زده

[١] . مزّمّل / ١١.