آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٨
خلقت عبث نیست
بعد فرمود: وَ الاَْرْضَ بَعْدَ ذلِک دَحیها. اَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعیها. خداست که زمین را گسترانید و آبهای زمین را بیرون آورد و آن چریدنیها یعنی گیاهان را از زمین بیرون آورد. مقصود این است که اینها همه روی حسابی بوده است. وَ الْجِبالَ اَرْسیها. و کوهها را مانند میخها بر زمین استوار گردانید. همه اینها برای چیست؟ نکته اضافهای که اینجا هست این است: مَتاعآ لَکمْ وَ لاَِنْعامِکمْ. برای اینکه شما و حیوانات هم که به شما تعلق دارند از همه اینها تمتع برگیرید؛ یعنی خدای متعال این گیاهها و این آبها در زمین را و گسترانیدن زمین و نظام شب و روز را عبث نیافریده است، اینها همه مقدمه است برای اینکه انسانی به وجود بیاید و انسان در روی زمین از این نعمتها استفاده کند. پس خلقت آنها عبث نیست، حالا به خود انسان که رسید دیگر خلقت عبث شد؟! مَتاعآ لَکمْ وَ لاَِنْعامِکمْ. همه اینها برای این است که شما و چهارپایان شما متمتع بشوید و بهره بگیرید؛ یعنی چنین نیست که این گیاهان تصادفآ خلق شده است و این که آبهایی در زیر زمین هست و بشر از این آبهای زیر زمین به صورت نهرها و قناتها استفاده میکند، تصادفی آبهایی در زیر زمین قرار دارد و بخشی از آن به صورت چشمه خودش جریان پیدا میکند، بخشی را هم به صورت قنات شما حفر میکنید، میروید زیر زمین و از آن جا استخراج میکنید. همه اینها روی حساب است.
پس اینها همه غایت و هدفی دارد و خلقت اینها عبث نیست. تا میرسد به انسان. انسان چطور؟ آیا خلقت خود انسان میتواند عبث باشد؟ نه. اگر بنا بشود خلقت انسان عبث باشد همه اینها عبث از کار