نامشروع نمی‌داند و در مواردی مشروع می‌داند : مَنِ اعْتَدی عَلیکمْ فَاعْتَدوا عَلَیهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدی عَلَیکمْ[١] . هر کسی به شما زور گفت و تجاوز کرد حق دارید به همان اندازه که او به شما تجاوز کرده است مجازاتش کنید یعنی اعمال زور کنید. زور نداشتن و نیز زور داشتن و به طور غیر مشروع اعمال کردن گناه است، اما اصل زور داشتن نه تنها گناه نیست بلکه فضیلت است و زور داشتن و از زور در دفاع از حق و حقیقت استفاده کردن عین فضیلت و کمال فضیلت است. مکرر گفته‌ایم که این شعر سعدی باید اصلاح بشود، می‌گوید :

من آن مورم که در پایم بمالند نه زنبورم که از نیشم بنالند

می‌گوید من مورچه‌ام که مرا زیر دست و پا له می‌کنند. افتخار می‌کند که من مورچه‌ام و پایمال می‌شوم نه زنبور که به دیگران نیش بزنم.

چگونه شکر این نعمت گزارم که زور مردم آزاری ندارم

این غلط است، صحیحش این است :

نه آن مورم که در پایم بمالند نه زنبورم که از نیشم بنالند

من نه باید مورچه باشم پایمال شوم و نه زنبور باشم دیگران را نیش بزنم. مگر راه منحصر است در این که انسان یا مورچه باشد پایمال بشود یا زنبور باشد نیش بزند؟! راه سومی هم وجود دارد. بعلاوه این چه حرفی است که :

چگونه شکر این نعمت گزارم که زور مردم آزاری ندارم

آدمی که زور مردم آزاری ندارد او هنری ندارد. این که نمی‌تواند زور بگوید شکر ندارد، شکر این است که :

چگونه شکر این نعمت گزارم که دارم زور و آزاری ندارم

[١] . بقره / ١٩٤.