موعظه است : فَقُلْ هَلْ لَک اِلی اَنْ تَزَکی. وَ اَهْدِیک اِلی رَبِّک فَتَخْشی که چنین می‌رساند که من در درجه اول برای اندرز تو و اصلاح تو آمده‌ام و حتی موسی واقعآ به اصلاح فرعون چشم دوخته است. در سوره مبارکه طه که این جریان مفصل‌تر آمده است و مخاطب، موسی و هارون هر دو هستند تعبیر این است: اِذْهَبا اِلی فِرْعَوْنَ اِنَّهُ طَغی. دو نفری بروید پیش فرعون که طاغی شده است. فَقولا لَهُ قَوْلا لَینآ لَعَلَّهُ یتَذَکرُ اَوْ یخْشی[١] . با او با سخن نرم سخن بگویید، باشد که او تذکر و تنبه پیدا کند یا خشیت الهی و ترس از خدا پیدا کند. در اینجا هم مطلب عینآ به همین صورت ذکر شده است، منتها در آن قسمتِ اوّلی که هنوز پای هارون در میان نیست و مخاطب خود موسی است.

مطلبی ما در جلسه گذشته عرض کردیم و می‌خواهیم همان مطلب را با توضیح بیشتری بیان کنیم چون در زمان ما فوق‌العاده مورد ابتلای افکار است.

ارزش اندرز از نظر دنیای غرب در گذشته

دستگاه روحانی مسیحیت و دنیای غرب تا قبل از قرن نوزدهم و بلکه در قرن بیستم هم، حرفشان این است که یگانه نیرویی که از آن نیرو برای اصلاح جامعه باید استفاده کرد نیروی موعظه و اندرز است و یگانه راه فقط و فقط اندرز دادن است و بس و پیغمبران هم مبعوث شده‌اند فقط برای اندرز دادن و نصیحت کردن، خدا برای پیغمبران کاری و راهی و وسیله‌ای قرار نداده است جز اندرز دادن، نصیحت کردن، با نرمی با همه مردم سخن گفتن، خواه آنکه سخن مؤثر واقع بشود یا واقع نشود. یگانه

[١] . طه / ٤٣ و ٤٤.